Ban Tư vấn pháp luật Thời Nét Số
Từ ngày 01/8/2026, Nghị định số 300/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, sửa đổi nhiều nội dung quan trọng của Nghị định số 170/2025/NĐ-CP về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức. Trong đó, đáng chú ý nhất là việc lần đầu tiên quy định đầy đủ cơ chế bố trí công tác, thời gian thử thách và điều kiện để công chức lãnh đạo sau khi thôi giữ chức vụ, từ chức hoặc miễn nhiệm có thể được xem xét trở lại vị trí lãnh đạo.
Đây không chỉ là sự thay đổi về kỹ thuật lập pháp mà còn phản ánh quan điểm mới trong quản trị đội ngũ công chức: xử lý nghiêm trách nhiệm nhưng vẫn tạo cơ hội sửa chữa, phấn đấu và cống hiến nếu người cán bộ thực sự khắc phục được hạn chế và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Điểm mới thứ nhất: Phân biệt rõ ba khái niệm mà trước đây nhiều người thường nhầm lẫn
Trước đây, nhiều người thường sử dụng các khái niệm cho thôi giữ chức vụ, từ chức và miễn nhiệm như nhau. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, đây là ba trường hợp hoàn toàn khác nhau.
Thứ nhất, "cho thôi giữ chức vụ"
Đây thường là trường hợp xuất phát từ yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, điều động, luân chuyển hoặc những lý do khách quan khác mà công chức không còn giữ chức vụ lãnh đạo hiện tại.
Điểm quan trọng là không mặc nhiên đồng nghĩa với việc người đó có sai phạm.
Theo quy định mới, cấp có thẩm quyền sẽ xem xét:
- Bố trí chức vụ thấp hơn một cấp; hoặc
- Nếu cơ cấu tổ chức không còn chức vụ thấp hơn thì bố trí một chức vụ phù hợp nhưng không quan trọng hơn chức vụ cũ.
Sau ít nhất 12 tháng, nếu được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định thì có thể được xem xét quy hoạch, bổ nhiệm lại chức vụ tương đương.
Như vậy, 12 tháng được xem là thời gian đánh giá lại năng lực thực tiễn sau khi thay đổi vị trí công tác.
Thứ hai, từ chức
Từ chức là việc người giữ chức vụ chủ động xin thôi giữ chức vụ, có thể vì lý do sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, năng lực hoặc nhận trách nhiệm trước những hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Nghị định 300 chia thành hai trường hợp.
Nếu còn dưới 5 năm công tác
Người từ chức chỉ được bố trí làm công tác chuyên môn và không giữ chức vụ lãnh đạo.
Quy định này xuất phát từ thực tế thời gian công tác còn lại không nhiều, việc đào tạo, quy hoạch lại sẽ không còn nhiều ý nghĩa.
Nếu còn từ 5 năm công tác trở lên
Có thể được bố trí:
- chức vụ thấp hơn một cấp;
- hoặc chức vụ phù hợp.
Sau 24 tháng, nếu:
- khắc phục tốt hạn chế;
- hoàn thành tốt nhiệm vụ;
- đủ tiêu chuẩn bổ nhiệm,
thì được xem xét đưa vào quy hoạch hoặc bổ nhiệm trở lại.
Đây là quy định mang tính mở, khuyến khích người lãnh đạo dám nhận trách nhiệm, dám từ chức khi không còn đáp ứng yêu cầu, thay vì cố giữ chức vụ bằng mọi giá.
Thứ ba, miễn nhiệm
Miễn nhiệm là trường hợp người giữ chức vụ không còn đủ điều kiện tiếp tục đảm nhiệm chức vụ, thường gắn với vi phạm, khuyết điểm hoặc không hoàn thành nhiệm vụ.
Do tính chất nghiêm trọng hơn nên Nghị định quy định chặt chẽ hơn.
Sau khi miễn nhiệm:
- chỉ được bố trí làm công tác chuyên môn;
- không được giữ chức vụ lãnh đạo.
Muốn được xem xét trở lại phải có thời gian ít nhất 36 tháng công tác ở vị trí mới.
Trong thời gian đó phải chứng minh được:
- đã khắc phục sai phạm;
- hoàn thành tốt nhiệm vụ;
- đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo quy định.
Có thể thấy, 36 tháng là khoảng thời gian đủ dài để cơ quan có thẩm quyền đánh giá toàn diện về sự chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm và năng lực của công chức sau miễn nhiệm.
Điểm mới thứ hai: Khuyến khích văn hóa từ chức
Một điểm rất đáng chú ý là Nghị định lần này đã đưa ra cơ chế nhân văn hơn đối với những trường hợp tự nguyện từ chức trước khi bị miễn nhiệm.
Nếu thuộc diện có thể bị miễn nhiệm nhưng chủ động xin từ chức, người đó sẽ được áp dụng cơ chế như trường hợp từ chức.
Điều đó đồng nghĩa với:
- có thể được bố trí chức vụ thấp hơn một cấp;
- chỉ cần sau 24 tháng thay vì 36 tháng nếu hoàn thành tốt nhiệm vụ thì có thể được xem xét quy hoạch, bổ nhiệm trở lại.
Thông điệp của Chính phủ rất rõ ràng: khuyến khích tinh thần tự giác nhận trách nhiệm của cán bộ, công chức, thay vì để cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện quy trình miễn nhiệm.
Điểm mới thứ ba: Phụ cấp chức vụ được quy định rõ hơn
Nghị định cũng sửa đổi đáng kể về chế độ phụ cấp.
Đối với người được cho thôi giữ chức vụ, nếu tiếp tục công tác thì được bảo lưu phụ cấp chức vụ theo quy định của Đảng và pháp luật.
Trong khi đó, người bị miễn nhiệm sẽ không được hưởng phụ cấp chức vụ kể từ ngày quyết định miễn nhiệm có hiệu lực.
Quy định này bảo đảm nguyên tắc người không còn đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo thì không tiếp tục hưởng chế độ gắn với chức vụ đó.
So sánh với quy định trước ngày 01/8/2026
Nếu như Nghị định 170/2025/NĐ-CP trước đây chỉ quy định khá khái quát về bố trí công tác sau khi từ chức hoặc miễn nhiệm thì Nghị định 300/2026/NĐ-CP đã bổ sung hàng loạt nội dung cụ thể:
- Phân định rõ từng trường hợp: cho thôi giữ chức vụ, từ chức và miễn nhiệm.
- Quy định cụ thể thời gian đánh giá lại là 12 tháng, 24 tháng và 36 tháng.
- Bổ sung điều kiện xem xét quy hoạch, bổ nhiệm trở lại.
- Làm rõ nguyên tắc bố trí chức vụ thấp hơn một cấp hoặc chức vụ phù hợp.
- Khuyến khích cán bộ tự nguyện từ chức khi thấy mình không còn đáp ứng yêu cầu.
- Hoàn thiện quy định về bảo lưu và chấm dứt hưởng phụ cấp chức vụ.
Đây là những nội dung mà quy định cũ chưa thể hiện đầy đủ.
Góc nhìn của Thời Nét Số
Điểm đáng ghi nhận của Nghị định 300/2026/NĐ-CP không nằm ở việc "mở đường quay lại chức vụ", mà ở việc xây dựng cơ chế đánh giá dựa trên kết quả công tác thực tế.
Một cán bộ sau khi thôi chức không mặc nhiên mất cơ hội phát triển. Ngược lại, cũng không phải cứ hết 12 tháng, 24 tháng hay 36 tháng là đương nhiên được bổ nhiệm trở lại.
Khoảng thời gian này chỉ là điều kiện tối thiểu. Việc được quy hoạch hay bổ nhiệm còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ, kết quả thực hiện nhiệm vụ, sự tín nhiệm, tiêu chuẩn chức danh và nhu cầu sử dụng cán bộ của cơ quan, đơn vị.
Có thể nói, Nghị định 300/2026/NĐ-CP đã chuyển mạnh tư duy quản lý công chức từ xử lý hành chính đơn thuần sang quản trị nguồn nhân lực công, trong đó đề cao trách nhiệm, sự tự giác và cơ hội sửa chữa trên cơ sở kết quả công việc.
Đây là bước tiến phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, liêm chính, minh bạch và lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo đối với đội ngũ công chức trong giai đoạn mới.
Căn cứ pháp lý
- Nghị định số 300/2026/NĐ-CP ngày 29/7/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 01/8/2026.
- Điều 55 Nghị định số 170/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 25 Nghị định số 300/2026/NĐ-CP).
- HÀ LÊ
Phạm văn Đăng
04/08/2026 20:25:16Người dùng
TỪ NGÀY 01/8/2026: CÔNG CHỨC THÔI GIỮ CHỨC VỤ CÓ CÒN CƠ HỘI QUAY LẠI VỊ TRÍ LÃNH ĐẠO?
Nghị định 300/2026/NĐ-CP mở ra cơ chế đánh giá lại sau 12 tháng, 24 tháng và 36 tháng – không phải cứ thôi chức là chấm dứt con đường lãnh đạo
Ban Tư vấn pháp luật Thời Nét Số
Từ ngày 01/8/2026, Nghị định số 300/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, sửa đổi nhiều nội dung quan trọng của Nghị định số 170/2025/NĐ-CP về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức. Trong đó, đáng chú ý nhất là việc lần đầu tiên quy định đầy đủ cơ chế bố trí công tác, thời gian thử thách và điều kiện để công chức lãnh đạo sau khi thôi giữ chức vụ, từ chức hoặc miễn nhiệm có thể được xem xét trở lại vị trí lãnh đạo.
Đây không chỉ là sự thay đổi về kỹ thuật lập pháp mà còn phản ánh quan điểm mới trong quản trị đội ngũ công chức: xử lý nghiêm trách nhiệm nhưng vẫn tạo cơ hội sửa chữa, phấn đấu và cống hiến nếu người cán bộ thực sự khắc phục được hạn chế và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Điểm mới thứ nhất: Phân biệt rõ ba khái niệm mà trước đây nhiều người thường nhầm lẫn
Trước đây, nhiều người thường sử dụng các khái niệm cho thôi giữ chức vụ, từ chức và miễn nhiệm như nhau. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, đây là ba trường hợp hoàn toàn khác nhau.
Thứ nhất, "cho thôi giữ chức vụ"
Đây thường là trường hợp xuất phát từ yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, điều động, luân chuyển hoặc những lý do khách quan khác mà công chức không còn giữ chức vụ lãnh đạo hiện tại.
Điểm quan trọng là không mặc nhiên đồng nghĩa với việc người đó có sai phạm.
Theo quy định mới, cấp có thẩm quyền sẽ xem xét:
Sau ít nhất 12 tháng, nếu được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định thì có thể được xem xét quy hoạch, bổ nhiệm lại chức vụ tương đương.
Như vậy, 12 tháng được xem là thời gian đánh giá lại năng lực thực tiễn sau khi thay đổi vị trí công tác.
Thứ hai, từ chức
Từ chức là việc người giữ chức vụ chủ động xin thôi giữ chức vụ, có thể vì lý do sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, năng lực hoặc nhận trách nhiệm trước những hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Nghị định 300 chia thành hai trường hợp.
Nếu còn dưới 5 năm công tác
Người từ chức chỉ được bố trí làm công tác chuyên môn và không giữ chức vụ lãnh đạo.
Quy định này xuất phát từ thực tế thời gian công tác còn lại không nhiều, việc đào tạo, quy hoạch lại sẽ không còn nhiều ý nghĩa.
Nếu còn từ 5 năm công tác trở lên
Có thể được bố trí:
Sau 24 tháng, nếu:
thì được xem xét đưa vào quy hoạch hoặc bổ nhiệm trở lại.
Đây là quy định mang tính mở, khuyến khích người lãnh đạo dám nhận trách nhiệm, dám từ chức khi không còn đáp ứng yêu cầu, thay vì cố giữ chức vụ bằng mọi giá.
Thứ ba, miễn nhiệm
Miễn nhiệm là trường hợp người giữ chức vụ không còn đủ điều kiện tiếp tục đảm nhiệm chức vụ, thường gắn với vi phạm, khuyết điểm hoặc không hoàn thành nhiệm vụ.
Do tính chất nghiêm trọng hơn nên Nghị định quy định chặt chẽ hơn.
Sau khi miễn nhiệm:
Muốn được xem xét trở lại phải có thời gian ít nhất 36 tháng công tác ở vị trí mới.
Trong thời gian đó phải chứng minh được:
Có thể thấy, 36 tháng là khoảng thời gian đủ dài để cơ quan có thẩm quyền đánh giá toàn diện về sự chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm và năng lực của công chức sau miễn nhiệm.
Điểm mới thứ hai: Khuyến khích văn hóa từ chức
Một điểm rất đáng chú ý là Nghị định lần này đã đưa ra cơ chế nhân văn hơn đối với những trường hợp tự nguyện từ chức trước khi bị miễn nhiệm.
Nếu thuộc diện có thể bị miễn nhiệm nhưng chủ động xin từ chức, người đó sẽ được áp dụng cơ chế như trường hợp từ chức.
Điều đó đồng nghĩa với:
Thông điệp của Chính phủ rất rõ ràng: khuyến khích tinh thần tự giác nhận trách nhiệm của cán bộ, công chức, thay vì để cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện quy trình miễn nhiệm.
Điểm mới thứ ba: Phụ cấp chức vụ được quy định rõ hơn
Nghị định cũng sửa đổi đáng kể về chế độ phụ cấp.
Đối với người được cho thôi giữ chức vụ, nếu tiếp tục công tác thì được bảo lưu phụ cấp chức vụ theo quy định của Đảng và pháp luật.
Trong khi đó, người bị miễn nhiệm sẽ không được hưởng phụ cấp chức vụ kể từ ngày quyết định miễn nhiệm có hiệu lực.
Quy định này bảo đảm nguyên tắc người không còn đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo thì không tiếp tục hưởng chế độ gắn với chức vụ đó.
So sánh với quy định trước ngày 01/8/2026
Nếu như Nghị định 170/2025/NĐ-CP trước đây chỉ quy định khá khái quát về bố trí công tác sau khi từ chức hoặc miễn nhiệm thì Nghị định 300/2026/NĐ-CP đã bổ sung hàng loạt nội dung cụ thể:
Đây là những nội dung mà quy định cũ chưa thể hiện đầy đủ.
Góc nhìn của Thời Nét Số
Điểm đáng ghi nhận của Nghị định 300/2026/NĐ-CP không nằm ở việc "mở đường quay lại chức vụ", mà ở việc xây dựng cơ chế đánh giá dựa trên kết quả công tác thực tế.
Một cán bộ sau khi thôi chức không mặc nhiên mất cơ hội phát triển. Ngược lại, cũng không phải cứ hết 12 tháng, 24 tháng hay 36 tháng là đương nhiên được bổ nhiệm trở lại.
Khoảng thời gian này chỉ là điều kiện tối thiểu. Việc được quy hoạch hay bổ nhiệm còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ, kết quả thực hiện nhiệm vụ, sự tín nhiệm, tiêu chuẩn chức danh và nhu cầu sử dụng cán bộ của cơ quan, đơn vị.
Có thể nói, Nghị định 300/2026/NĐ-CP đã chuyển mạnh tư duy quản lý công chức từ xử lý hành chính đơn thuần sang quản trị nguồn nhân lực công, trong đó đề cao trách nhiệm, sự tự giác và cơ hội sửa chữa trên cơ sở kết quả công việc.
Đây là bước tiến phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, liêm chính, minh bạch và lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo đối với đội ngũ công chức trong giai đoạn mới.
Căn cứ pháp lý