( thoinetso.vn)Giữa miền quê ven sông trù phú của Thanh Hà, Chùa Bạch Hào không chỉ là ngôi cổ tự có lịch sử gần nghìn năm mà còn là điểm tựa tâm linh gắn bó với đời sống cộng đồng. Với nhiều người con xa quê, nơi đây còn là ký ức của quê ngoại- nơi mỗi mùa xuân lại tìm về để lắng nghe tiếng chuông chùa, tìm lại sự bình yên trong tâm hồn.
Giữa miền quê xứ Đông thanh bình, nơi những vườn cây ven sông Thanh Hà vẫn còn bảng lảng hơi sương mỗi sớm, tiếng chuông Chùa Bạch Hào ngân lên trầm mặc như nhịp thở của làng quê. Với riêng tôi, đó không chỉ là âm thanh quen thuộc mà còn là ký ức của quê ngoại — nơi năm nào cũng vậy, dù đi xa đến đâu, cứ mỗi độ xuân về lại muốn trở về thắp nén hương đầu năm, để thấy lòng mình chậm lại giữa những bộn bề cuộc sống.
Chùa Bạch Hào, tên chữ là Bạch Hào cổ tự, thuộc xã Hào Xá, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương, là một trong những ngôi chùa cổ có lịch sử lâu đời của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Theo các tư liệu địa phương và thần tích lưu giữ trong làng, chùa được khởi dựng từ đầu thế kỷ XI dưới triều Lý — thời kỳ Phật giáo phát triển hưng thịnh. Thuở ban đầu, chùa chỉ là am nhỏ đơn sơ do người dân dựng lên để thờ Phật và cầu mong cuộc sống bình yên, mùa màng thuận lợi.
Trải qua nhiều thế kỷ, cùng với sự phát triển của cộng đồng cư dân ven sông, ngôi chùa dần được mở rộng và tu bổ khang trang hơn. Tương truyền vào thời Trần, vua Trần Nhân Tông trong một lần đi kinh lý vùng Đông Bắc đã dừng chân tại đây, nhận thấy địa thế linh thiêng nên cho trùng tu chùa, đồng thời giao cho các cư sĩ trông nom và truyền dạy đạo lý cho dân làng.
Không chỉ thờ Phật, chùa còn phối thờ Tam Tổ Trúc Lâm cùng các vị có công với làng trong việc khai khẩn đất đai, chống giặc ngoại xâm và dạy nghề truyền thống. Sự kết hợp giữa tín ngưỡng Phật giáo và tín ngưỡng dân gian tạo nên nét đặc trưng văn hóa của ngôi chùa làng Việt.
Trải qua các triều đại Lê và Nguyễn, chùa tiếp tục được trùng tu, để lại dấu ấn qua những tấm bia đá cổ, chuông đồng, tượng Phật và các mảng chạm khắc gỗ mang phong cách nghệ thuật truyền thống. Những di vật này không chỉ có giá trị tôn giáo mà còn phản ánh đời sống văn hóa của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ qua từng giai đoạn lịch sử.
Không gian chùa nằm trong vùng đất ven sông với địa thế thoáng đãng, cây cối xanh tốt quanh năm. Mái ngói cong rêu phong, sân gạch đỏ và những bậc tam cấp mòn dấu chân người qua bao năm tháng khiến bất cứ ai đặt chân tới cũng cảm nhận được sự bình yên rất riêng. Với người dân trong vùng, chùa không chỉ là nơi thờ tự mà còn là nơi lưu giữ ký ức tuổi thơ, nơi từng theo chân ông bà cha mẹ đi lễ đầu năm.
Lễ hội Chùa Bạch Hào diễn ra hằng năm từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Giêng âm lịch, trong đó ngày mùng 6 là chính hội. Đây được xem là một trong những lễ hội mở đầu năm mới của vùng Thanh Hà, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương.
Trong những ngày này, không khí quanh chùa trở nên rộn ràng nhưng vẫn giữ được nét trầm lắng của lễ hội làng quê. Người dân trong vùng chuẩn bị lễ vật dâng hương, tưởng nhớ tiền nhân và cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
Một vị sư tại chùa từng chia sẻ rằng lễ hội không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là dịp để mọi người hướng về cội nguồn, nhắc nhau sống thiện lành và giữ gìn truyền thống văn hóa quê hương.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội mang đậm sắc màu văn hóa dân gian với nhiều hoạt động phong phú. Nổi bật nhất là hội bơi chải trên sông — hoạt động gắn liền với đời sống cư dân vùng sông nước. Những nhịp chèo dồn dập, tiếng trống thúc giục vang vọng trên mặt nước tạo nên không khí hào hứng, thu hút đông đảo người dân và du khách cổ vũ hai bên bờ.
Một nét đặc sắc khác của lễ hội là thi nấu cơm trên thuyền- trò chơi dân gian thể hiện sự khéo léo và tinh thần đoàn kết của các đội tham gia. Trong tiếng reo hò cổ vũ, những nồi cơm nghi ngút khói giữa dòng sông tạo nên hình ảnh vừa mộc mạc vừa sinh động, phản ánh đời sống lao động của cư dân vùng sông nước từ xa xưa.
Một người dân địa phương chia sẻ rằng lễ hội không chỉ là dịp vui xuân mà còn là dịp để con cháu dù đi làm ăn xa cũng cố gắng trở về, gặp gỡ họ hàng và cùng nhau giữ gìn truyền thống quê hương.
Trải qua gần một thiên niên kỷ, Chùa Bạch Hào vẫn đứng đó, lặng lẽ giữa dòng chảy thời gian, chứng kiến bao đổi thay của vùng đất Thanh Hà. Tiếng chuông chùa mỗi mùa xuân vang lên như lời nhắc nhở về cội nguồn và lòng hướng thiện.
Với những người con xa quê, có lẽ giá trị lớn nhất của ngôi chùa không chỉ nằm ở lịch sử hay kiến trúc, mà ở cảm giác bình yên khi bước qua cổng tam quan, nghe tiếng chuông vang trong gió và thấy lòng mình chậm lại. Với riêng tôi, mỗi lần trở về quê ngoại, thắp nén hương nơi mái chùa cổ kính ấy, là một lần cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của sự trở về — trở về với ký ức, với cội nguồn và với chính mình.
Khi chiều xuống, tiếng chuông chùa lại ngân xa trên bến nước, khép lại một ngày hội nhưng cũng mở ra một vòng quay mới của thời gian. Và cứ thế, qua năm tháng, Chùa Bạch Hào vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, như mạch nguồn không bao giờ cạn của quê hương xứ Đông.
MỘT SỐ HÌNH ẢNH CHÙA BẠCH HÀO
Bài Ảnh: Hà Lê
Vũ Phương
22/02/2026 19:23:09Người dùng
Tiếng chuông Chùa Bạch Hào và nỗi nhớ quê ngoại mỗi độ xuân về
Chùa Bạch Hào, tên chữ là Bạch Hào cổ tự, thuộc xã Hào Xá, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương, là một trong những ngôi chùa cổ có lịch sử lâu đời của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Theo các tư liệu địa phương và thần tích lưu giữ trong làng, chùa được khởi dựng từ đầu thế kỷ XI dưới triều Lý — thời kỳ Phật giáo phát triển hưng thịnh. Thuở ban đầu, chùa chỉ là am nhỏ đơn sơ do người dân dựng lên để thờ Phật và cầu mong cuộc sống bình yên, mùa màng thuận lợi.
Trải qua nhiều thế kỷ, cùng với sự phát triển của cộng đồng cư dân ven sông, ngôi chùa dần được mở rộng và tu bổ khang trang hơn. Tương truyền vào thời Trần, vua Trần Nhân Tông trong một lần đi kinh lý vùng Đông Bắc đã dừng chân tại đây, nhận thấy địa thế linh thiêng nên cho trùng tu chùa, đồng thời giao cho các cư sĩ trông nom và truyền dạy đạo lý cho dân làng.
Không chỉ thờ Phật, chùa còn phối thờ Tam Tổ Trúc Lâm cùng các vị có công với làng trong việc khai khẩn đất đai, chống giặc ngoại xâm và dạy nghề truyền thống. Sự kết hợp giữa tín ngưỡng Phật giáo và tín ngưỡng dân gian tạo nên nét đặc trưng văn hóa của ngôi chùa làng Việt.
Trải qua các triều đại Lê và Nguyễn, chùa tiếp tục được trùng tu, để lại dấu ấn qua những tấm bia đá cổ, chuông đồng, tượng Phật và các mảng chạm khắc gỗ mang phong cách nghệ thuật truyền thống. Những di vật này không chỉ có giá trị tôn giáo mà còn phản ánh đời sống văn hóa của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ qua từng giai đoạn lịch sử.
Không gian chùa nằm trong vùng đất ven sông với địa thế thoáng đãng, cây cối xanh tốt quanh năm. Mái ngói cong rêu phong, sân gạch đỏ và những bậc tam cấp mòn dấu chân người qua bao năm tháng khiến bất cứ ai đặt chân tới cũng cảm nhận được sự bình yên rất riêng. Với người dân trong vùng, chùa không chỉ là nơi thờ tự mà còn là nơi lưu giữ ký ức tuổi thơ, nơi từng theo chân ông bà cha mẹ đi lễ đầu năm.
Lễ hội Chùa Bạch Hào diễn ra hằng năm từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Giêng âm lịch, trong đó ngày mùng 6 là chính hội. Đây được xem là một trong những lễ hội mở đầu năm mới của vùng Thanh Hà, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương.
Trong những ngày này, không khí quanh chùa trở nên rộn ràng nhưng vẫn giữ được nét trầm lắng của lễ hội làng quê. Người dân trong vùng chuẩn bị lễ vật dâng hương, tưởng nhớ tiền nhân và cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
Một vị sư tại chùa từng chia sẻ rằng lễ hội không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là dịp để mọi người hướng về cội nguồn, nhắc nhau sống thiện lành và giữ gìn truyền thống văn hóa quê hương.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội mang đậm sắc màu văn hóa dân gian với nhiều hoạt động phong phú. Nổi bật nhất là hội bơi chải trên sông — hoạt động gắn liền với đời sống cư dân vùng sông nước. Những nhịp chèo dồn dập, tiếng trống thúc giục vang vọng trên mặt nước tạo nên không khí hào hứng, thu hút đông đảo người dân và du khách cổ vũ hai bên bờ.
Một nét đặc sắc khác của lễ hội là thi nấu cơm trên thuyền- trò chơi dân gian thể hiện sự khéo léo và tinh thần đoàn kết của các đội tham gia. Trong tiếng reo hò cổ vũ, những nồi cơm nghi ngút khói giữa dòng sông tạo nên hình ảnh vừa mộc mạc vừa sinh động, phản ánh đời sống lao động của cư dân vùng sông nước từ xa xưa.
Một người dân địa phương chia sẻ rằng lễ hội không chỉ là dịp vui xuân mà còn là dịp để con cháu dù đi làm ăn xa cũng cố gắng trở về, gặp gỡ họ hàng và cùng nhau giữ gìn truyền thống quê hương.
Trải qua gần một thiên niên kỷ, Chùa Bạch Hào vẫn đứng đó, lặng lẽ giữa dòng chảy thời gian, chứng kiến bao đổi thay của vùng đất Thanh Hà. Tiếng chuông chùa mỗi mùa xuân vang lên như lời nhắc nhở về cội nguồn và lòng hướng thiện.
Với những người con xa quê, có lẽ giá trị lớn nhất của ngôi chùa không chỉ nằm ở lịch sử hay kiến trúc, mà ở cảm giác bình yên khi bước qua cổng tam quan, nghe tiếng chuông vang trong gió và thấy lòng mình chậm lại. Với riêng tôi, mỗi lần trở về quê ngoại, thắp nén hương nơi mái chùa cổ kính ấy, là một lần cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của sự trở về — trở về với ký ức, với cội nguồn và với chính mình.
Khi chiều xuống, tiếng chuông chùa lại ngân xa trên bến nước, khép lại một ngày hội nhưng cũng mở ra một vòng quay mới của thời gian. Và cứ thế, qua năm tháng, Chùa Bạch Hào vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, như mạch nguồn không bao giờ cạn của quê hương xứ Đông.
MỘT SỐ HÌNH ẢNH CHÙA BẠCH HÀO
Bài Ảnh: Hà Lê