(thoinetso.vn)Mở điện thoại ra mỗi sáng, người dân lại nghe thêm một bản tin bắt giữ, một phiên tòa mới. Hết vụ cán bộ nhận hối lộ để cấp phép thuốc và sản phẩm chức năng, đến chuyện đường dây làm xăng giả, than giả, rồi các kho đông lạnh chứa thịt bốc mùi vẫn tìm cách đi vào bữa ăn của hàng triệu gia đình. Chuỗi thông tin ấy lặp lại đến mức thành nỗi đau thường trực, nhắc nhở rằng đạo đức xã hội đang đứng trước thử thách nghiêm trọng.
Từ phiên tòa tại Cục An toàn thực phẩm, lời khai của các bị cáo cho thấy đồng tiền đã len vào nơi lẽ ra phải trong sạch nhất. Việc nộp 1,5 tỷ đồng để khắc phục được xem như tình tiết giảm nhẹ, nhưng ngoài kia biết bao con người vẫn lãnh hậu quả: những bệnh nhân phải cấp cứu vì dùng dược phẩm không rõ nguồn gốc, những gia đình nghèo kiệt quệ vì tin vào quảng cáo sai sự thật. Hậu quả ấy không nằm trong phong bì, cũng không thể cân đếm bằng vài con số kế toán.
Nhìn rộng hơn, các vụ án khác càng làm dư luận thêm nhức nhối.
Mới năm 2024–2025, Tòa án tại TP Hồ Chí Minh xét xử đại án xảy ra ở Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Ngân hàng SCB: hàng trăm nghìn trái phiếu bị biến thành giấy lộn, người gửi tiền khóc ròng trước vành móng ngựa. Cựu Chủ tịch ngân hàng bị quy kết thiệt hại hơn 677 nghìn tỷ đồng – con số khiến bất cứ ai nghe tin mỗi ngày cũng rùng mình về sự xuống cấp đạo đức của nhóm người thao túng tài chính.
Trong lĩnh vực năng lượng, vụ án xăng giả của Trịnh Sướng tại Cần Thơ và nhiều tỉnh miền Tây cho thấy hàng triệu lít nhiên liệu pha trộn hóa chất bẩn đã được vận chuyển bằng cả đoàn xe bồn, làm hư hại động cơ, ô nhiễm môi trường, thất thu thuế. Các bị cáo nộp tiền tỷ để xin giảm nhẹ, nhưng những lái xe, ngư dân, doanh nghiệp vận tải mới là người gánh chi phí sửa máy, gánh rủi ro cháy nổ.
Hàng loạt vụ than giả, phân bón giả, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng bị lực lượng công an và quản lý thị trường triệt phá tại Lào Cai, Hải Phòng, Đồng Nai… lại phơi bày một góc tối khác. Chỉ vì vài phần trăm “bôi trơn”, những sản phẩm độc hại vẫn được lọt qua kiểm tra, theo các chuyến xe đêm tỏa về nông thôn. Nông dân mất mùa, đất đai bạc màu, nguồn nước nhiễm độc – ai có thể trả lại?
Tháng 12/2025, tại Đồng Nai, một nhóm cán bộ đăng kiểm cũng bị bắt vì nhận tiền để bỏ qua lỗi kỹ thuật xe cơ giới. Nếu tai nạn xảy ra, mạng người mất đi, thì 200–300 triệu đồng khắc phục liệu có nghĩa lý gì?
Điểm chung của nhiều vụ án là quan niệm: “có tiền hoàn trả thì tội sẽ vơi”. Nhưng đối với sai phạm gây hại trực tiếp sức khỏe và an toàn của cộng đồng, tiền chỉ giải quyết phần ngọn. Gốc rễ nằm ở trách nhiệm người đứng đầu và sự suy thoái đạo đức công vụ. Khi cán bộ đã biết cấp dưới nhận tiền mà không ngăn, thì đó là hành vi dung dưỡng; còn khi lãnh đạo ký nhanh cho sản phẩm bẩn chỉ vì “đã có quan hệ”, thì đó là sự phản bội niềm tin nhân dân.
Pháp luật hiện hành cho phép xem xét khắc phục hậu quả để giảm nhẹ, song mức độ chế tài chưa đủ sức răn đe. Xã hội cần những bước đi cứng rắn hơn:
- Với tội phạm thuốc giả, thực phẩm bẩn, hóa chất y tế: phải nâng khung hình phạt, coi sinh mạng con người là giá trị tối thượng, không thể đổi chác.
- Truy trách nhiệm hình sự và kỷ luật đặc biệt nặng đối với người đứng đầu khi để diễn ra “bôi trơn”.
- Cán bộ đã bị kết án tham nhũng phải loại bỏ vĩnh viễn khỏi các vị trí quản lý, không có vùng cấm tái xuất.
- Tăng kiểm soát sau cấp phép và lưu thông; chặn các chuyến xe chở hàng bẩn bằng công nghệ truy nguồn, công khai kết quả kiểm tra mỗi ngày.
Mỗi công dân khi nghe tin tức đọc hằng ngày đều mong được thấy sự công bằng thực chất. Đạo đức không thể được mua lại, và niềm tin xã hội cũng không thể phục hồi nếu chỉ dựa vào vài biên lai nộp tiền. Sự nghiêm minh phải đủ để kẻ làm điều ác chùn tay, để những sản phẩm sạch có cơ hội sống, để bệnh nhân và người tiêu dùng không còn bị biến thành vật thí nghiệm của đồng tiền đen.
Khi những bản tin bắt bớ dày đặc như hiện nay, ta càng thấm rằng cuộc chiến thanh lọc cái xấu phải đi từ gốc đến ngọn, từ con người đến cơ chế, từ đạo đức đến pháp luật. Chỉ khi đó, xã hội mới có thể bước sang một ngày mới trong lành hơn.
TVPL HÀ LÊ
Trương Văn Ngà
07/01/2026 11:46:06Người dùng
TIỀN KHÔNG THỂ LÀ LIỀU THUỐC GIẢI TỘI
Từ phiên tòa tại Cục An toàn thực phẩm, lời khai của các bị cáo cho thấy đồng tiền đã len vào nơi lẽ ra phải trong sạch nhất. Việc nộp 1,5 tỷ đồng để khắc phục được xem như tình tiết giảm nhẹ, nhưng ngoài kia biết bao con người vẫn lãnh hậu quả: những bệnh nhân phải cấp cứu vì dùng dược phẩm không rõ nguồn gốc, những gia đình nghèo kiệt quệ vì tin vào quảng cáo sai sự thật. Hậu quả ấy không nằm trong phong bì, cũng không thể cân đếm bằng vài con số kế toán.
Nhìn rộng hơn, các vụ án khác càng làm dư luận thêm nhức nhối.
Mới năm 2024–2025, Tòa án tại TP Hồ Chí Minh xét xử đại án xảy ra ở Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Ngân hàng SCB: hàng trăm nghìn trái phiếu bị biến thành giấy lộn, người gửi tiền khóc ròng trước vành móng ngựa. Cựu Chủ tịch ngân hàng bị quy kết thiệt hại hơn 677 nghìn tỷ đồng – con số khiến bất cứ ai nghe tin mỗi ngày cũng rùng mình về sự xuống cấp đạo đức của nhóm người thao túng tài chính.
Trong lĩnh vực năng lượng, vụ án xăng giả của Trịnh Sướng tại Cần Thơ và nhiều tỉnh miền Tây cho thấy hàng triệu lít nhiên liệu pha trộn hóa chất bẩn đã được vận chuyển bằng cả đoàn xe bồn, làm hư hại động cơ, ô nhiễm môi trường, thất thu thuế. Các bị cáo nộp tiền tỷ để xin giảm nhẹ, nhưng những lái xe, ngư dân, doanh nghiệp vận tải mới là người gánh chi phí sửa máy, gánh rủi ro cháy nổ.
Hàng loạt vụ than giả, phân bón giả, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng bị lực lượng công an và quản lý thị trường triệt phá tại Lào Cai, Hải Phòng, Đồng Nai… lại phơi bày một góc tối khác. Chỉ vì vài phần trăm “bôi trơn”, những sản phẩm độc hại vẫn được lọt qua kiểm tra, theo các chuyến xe đêm tỏa về nông thôn. Nông dân mất mùa, đất đai bạc màu, nguồn nước nhiễm độc – ai có thể trả lại?
Tháng 12/2025, tại Đồng Nai, một nhóm cán bộ đăng kiểm cũng bị bắt vì nhận tiền để bỏ qua lỗi kỹ thuật xe cơ giới. Nếu tai nạn xảy ra, mạng người mất đi, thì 200–300 triệu đồng khắc phục liệu có nghĩa lý gì?
Điểm chung của nhiều vụ án là quan niệm: “có tiền hoàn trả thì tội sẽ vơi”. Nhưng đối với sai phạm gây hại trực tiếp sức khỏe và an toàn của cộng đồng, tiền chỉ giải quyết phần ngọn. Gốc rễ nằm ở trách nhiệm người đứng đầu và sự suy thoái đạo đức công vụ. Khi cán bộ đã biết cấp dưới nhận tiền mà không ngăn, thì đó là hành vi dung dưỡng; còn khi lãnh đạo ký nhanh cho sản phẩm bẩn chỉ vì “đã có quan hệ”, thì đó là sự phản bội niềm tin nhân dân.
Pháp luật hiện hành cho phép xem xét khắc phục hậu quả để giảm nhẹ, song mức độ chế tài chưa đủ sức răn đe. Xã hội cần những bước đi cứng rắn hơn:
Mỗi công dân khi nghe tin tức đọc hằng ngày đều mong được thấy sự công bằng thực chất. Đạo đức không thể được mua lại, và niềm tin xã hội cũng không thể phục hồi nếu chỉ dựa vào vài biên lai nộp tiền. Sự nghiêm minh phải đủ để kẻ làm điều ác chùn tay, để những sản phẩm sạch có cơ hội sống, để bệnh nhân và người tiêu dùng không còn bị biến thành vật thí nghiệm của đồng tiền đen.
Khi những bản tin bắt bớ dày đặc như hiện nay, ta càng thấm rằng cuộc chiến thanh lọc cái xấu phải đi từ gốc đến ngọn, từ con người đến cơ chế, từ đạo đức đến pháp luật. Chỉ khi đó, xã hội mới có thể bước sang một ngày mới trong lành hơn.
TVPL HÀ LÊ