Lê Thảo Nguyên

Người dùng

THỰC PHẨM BẨN DỒN DẬP BỊ PHÁT HIỆN: TỪ TRƯỜNG HỌC ĐẾN BẾP ĂN TẬP THỂ – LỖ HỔNG NẰM Ở ĐÂU?

Thời Nét Số – Chỉ trong vài ngày, hàng loạt vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm liên tiếp bị phát hiện từ TP.HCM, Thái Nguyên đến Hà Nội. Từ hơn 140 học sinh nhập viện nghi ngộ độc, đến thịt nhiễm dịch xuất hiện trong bữa ăn trẻ mầm non, rồi đường dây gần 300 tấn thịt bẩn tuồn vào bếp ăn tập thể… Những sự việc này không còn là cá biệt. Chúng đang đặt ra một câu hỏi lớn: hệ thống quản lý đang vận hành ở đâu, và vì sao vi phạm có thể tồn tại kéo dài đến vậy?

TP.HCM: Hơn 140 học sinh nhập viện sau bữa ăn bán trú

Vụ việc xảy ra tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây khiến hơn 140 học sinh phải nhập viện cấp cứu, nghi do ngộ độc thực phẩm sau bữa ăn bán trú.

Ngay sau đó, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã yêu cầu Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khẩn trương điều tra, xử lý.

Một phản ứng nhanh, đúng quy trình. Nhưng cũng là một phản ứng quen thuộc: chỉ khi hậu quả xảy ra, hệ thống mới siết lại.

Thái Nguyên: Thịt nhiễm dịch tả lợn châu Phi vào bữa ăn trẻ em

Ngày 9/4, Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên cho biết đã xử phạt 22,5 triệu đồng đối với cơ sở cung cấp thực phẩm cho Trường Mầm non Hòa Bình (xã Văn Lăng), sau khi phát hiện thịt lợn trong bữa ăn bán trú của học sinh nhiễm dịch tả lợn châu Phi.

Điều khiến dư luận băn khoăn không chỉ là hành vi vi phạm, mà là mức xử phạt.

Một hành vi tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe trẻ em, nhưng mức phạt chỉ vài chục triệu đồng.

Liệu đây có đủ sức răn đe? Hay chỉ là “chi phí vi phạm” trong hoạt động kinh doanh?

Hà Nội: Phát hiện đường dây gần 300 tấn thịt bẩn

Rạng sáng, tại xã Hồng Vân (TP Hà Nội), lực lượng chức năng kiểm tra đột xuất một doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm.

Theo ghi nhận, doanh nghiệp này có liên quan đến đường dây đưa gần 300 tấn thịt lợn bẩn vào bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học.

Tại hiện trường, lực lượng chức năng tiến hành kiểm kê, niêm phong nhiều mẫu thực phẩm, yêu cầu xuất trình hồ sơ chứng từ nguồn gốc ngay lập tức.

Con số 300 tấn không còn là vi phạm nhỏ lẻ. Đây là dấu hiệu của một đường dây hoạt động có tổ chức, tồn tại trong thời gian dài.

Câu hỏi đặt ra là: khối lượng lớn như vậy đã đi qua bao nhiêu khâu kiểm soát mà không bị phát hiện?

Điểm chung đáng lo: Thực phẩm bẩn len vào nơi đáng lẽ an toàn nhất

Ba vụ việc, ba địa phương, nhưng có một điểm chung:

  • Đều liên quan đến bếp ăn tập thể, trường học
  • Đều có quy trình, hợp đồng, quản lý
  • Nhưng vẫn để xảy ra vi phạm

Điều đó cho thấy vấn đề không nằm ở chỗ thiếu quy định, mà là quy định không được thực hiện nghiêm túc.

Luật có, nhưng thực thi mang tính “thời điểm”

Hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm của Việt Nam không thiếu.

Nhưng thực tế cho thấy:

  • Khi chưa có sự cố: kiểm tra lỏng lẻo
  • Khi xảy ra vụ việc: kiểm tra dồn dập
  • Sau đó: lại trở về bình thường

Một vòng lặp quen thuộc.

Pháp luật, thay vì là công cụ phòng ngừa, lại trở thành công cụ xử lý sau sự cố.

Trách nhiệm bị “chia nhỏ” – và vì thế bị vô hiệu hóa

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm:

  • Nhà cung cấp chịu trách nhiệm nguyên liệu
  • Nhà trường chịu trách nhiệm giám sát
  • Cơ quan quản lý chịu trách nhiệm kiểm tra

Nhưng khi xảy ra sự cố, không có cá nhân hay tổ chức nào chịu trách nhiệm đến cùng.

Sự phân tán này khiến việc xử lý thiếu tính răn đe, và vi phạm dễ tái diễn.

Những “vùng xám” trong quản lý

Một thực tế khó phủ nhận:

  • Kiểm tra có báo trước
  • Vi phạm bị nhắc nhở thay vì xử lý
  • Tình trạng cũ quay lại sau kiểm tra

Bên cạnh đó là những “vùng xám” – nơi mà vi phạm được “bỏ qua” vì nhiều lý do.

Chính những yếu tố này khiến pháp luật mất đi sức mạnh vốn có.

Người dân và trẻ em – đối tượng chịu rủi ro lớn nhất

Trong tất cả các vụ việc, người chịu hậu quả không phải là người vi phạm, mà là người tiêu dùng.

Đặc biệt là trẻ em.

Một bữa ăn không an toàn có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí để lại hậu quả lâu dài.

Nhưng họ lại không có khả năng tự kiểm soát.

Câu hỏi cuối cùng: Luật để làm gì?

Từ TP.HCM đến Thái Nguyên, Hà Nội – những vụ việc liên tiếp cho thấy:

Luật không thiếu.
Quy định không thiếu.
Chế tài cũng không thiếu.

Nhưng nếu pháp luật chỉ được thực thi sau khi có sự cố, thì câu hỏi “luật để làm gì” là hoàn toàn có cơ sở.

 Đừng để mỗi bữa ăn là một canh bạc

Một xã hội không thể chấp nhận việc mỗi bữa ăn – đặc biệt là của trẻ em – trở thành một canh bạc.

Những con số như 140 học sinh nhập viện, 22,5 triệu đồng tiền phạt, hay gần 300 tấn thịt bẩn… không chỉ là dữ kiện.

Đó là lời cảnh báo.

Và nếu hệ thống không thay đổi, những con số này sẽ không dừng lại.

BT: Hà Lê

 

Loading...
Xem thêm bài viết