Hình minh họa( Ảnh mạng internet)
Theo lộ trình mới, từ năm học 2026–2027, nhiều địa phương sẽ chuyển sang sử dụng chung một bộ sách giáo khoa từ bậc tiểu học đến THCS và THPT. Điều này đồng nghĩa với việc hàng loạt giáo viên trước đây giảng dạy theo các bộ sách khác phải tham gia cập nhật lại nội dung, phương pháp và cấu trúc chương trình.
Câu chuyện đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều trong ngành giáo dục cũng như từ phụ huynh học sinh.
Một giai đoạn nhiều bộ sách cùng tồn tại
Trước đây, theo chủ trương xã hội hóa sách giáo khoa, nhiều bộ sách được đưa vào giảng dạy như:
- “Kết nối tri thức với cuộc sống”,
- “Chân trời sáng tạo”,
- “Cánh Diều”…
Việc lựa chọn bộ sách do các cơ sở giáo dục, phòng giáo dục hoặc hội đồng chuyên môn địa phương thực hiện trên cơ sở tham khảo ý kiến giáo viên.
Tuy nhiên trên thực tế, tại không ít địa phương đã xuất hiện tình trạng:
- cùng một huyện nhưng mỗi trường sử dụng một bộ sách khác nhau,
- giáo viên phải thay đổi giáo án liên tục,
- phụ huynh khó khăn khi học sinh chuyển trường,
- chi phí mua sách tăng do không thể tái sử dụng đồng bộ.
Một số giáo viên cho rằng việc lựa chọn sách giáo khoa nhiều năm qua đôi khi còn mang tính hình thức, bởi quyết định cuối cùng thường phụ thuộc vào cấp quản lý chuyên môn hoặc hội đồng lựa chọn.
Bên cạnh đó, dư luận xã hội cũng từng đặt ra nhiều nghi vấn liên quan đến hoạt động giới thiệu, phát hành, hội thảo chuyên đề và cạnh tranh thị phần giữa các đơn vị xuất bản sách giáo khoa.
Dù chưa có kết luận cụ thể về sai phạm mang tính hệ thống, nhưng việc nhiều bộ sách cùng tồn tại trong thời gian dài đã tạo ra không ít tranh luận về tính hiệu quả, minh bạch và sự ổn định của chương trình giáo dục phổ thông.
Giáo viên chịu nhiều áp lực sau mỗi lần thay đổi
Điều đáng chú ý là sau mỗi lần thay đổi chương trình hoặc chuyển đổi bộ sách, lực lượng chịu tác động trực tiếp nhiều nhất vẫn là giáo viên.
Ngoài công tác giảng dạy thường xuyên, giáo viên còn phải:
- cập nhật giáo án,
- điều chỉnh phương pháp,
- làm quen hệ thống học liệu điện tử,
- tham gia tập huấn trực tiếp và trực tuyến trong dịp hè.
Không ít giáo viên chia sẻ rằng họ hoàn toàn có thể thích ứng với nhiều bộ sách khác nhau nhờ chuyên môn sư phạm được đào tạo bài bản. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người áp lực là tần suất thay đổi quá nhanh cùng với khối lượng hồ sơ, quy trình và các yêu cầu hành chính đi kèm.
Một giáo viên THCS tại một Tỉnh chia sẻ:
“Điều giáo viên cần là sự ổn định của chương trình để tập trung nâng cao chất lượng giảng dạy, thay vì liên tục chạy theo việc cập nhật mẫu biểu và nội dung mới.”
Thống nhất một bộ sách: Có thể giảm bất cập?
Theo nhiều chuyên gia giáo dục, việc hướng tới sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc có thể mang lại một số thuận lợi:
- giảm chồng chéo học liệu,
- thuận tiện cho học sinh chuyển trường,
- dễ xây dựng ngân hàng đề thi và học liệu dùng chung,
- hạn chế tình trạng phân tán nội dung giữa các địa phương.
Ngoài ra, việc thống nhất sách giáo khoa cũng được kỳ vọng sẽ giảm áp lực chi phí cho phụ huynh và tạo sự ổn định lâu dài cho giáo viên.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng điều quan trọng không nằm ở số lượng bộ sách, mà ở chất lượng chương trình, tính ổn định của chính sách và sự phù hợp với thực tiễn giảng dạy.
Bởi suy cho cùng, sách giáo khoa chỉ là công cụ hỗ trợ.
Người trực tiếp quyết định chất lượng giáo dục vẫn là đội ngũ giáo viên đứng lớp.
Giáo dục cần sự ổn định và thực chất
Nhiều năm qua, giáo dục luôn là lĩnh vực nhận được sự quan tâm đặc biệt của xã hội bởi liên quan trực tiếp đến hàng triệu học sinh, phụ huynh và giáo viên.
Việc đổi mới là cần thiết, nhưng đổi mới cũng cần có lộ trình phù hợp, tránh tạo ra áp lực kéo dài cho người dạy và gánh nặng chi phí cho người học.
Điều mà dư luận mong muốn không chỉ là một bộ sách thống nhất, mà còn là:
- sự minh bạch trong các quyết định chuyên môn,
- giảm tính hình thức trong tập huấn,
- giảm áp lực hành chính,
- và tạo điều kiện để giáo viên thực sự tập trung vào chất lượng bài giảng.
Một nền giáo dục ổn định không chỉ được đo bằng số lượng bộ sách giáo khoa, mà còn ở việc người thầy có đủ thời gian, tâm huyết và điều kiện để làm nghề hay không.
BT: Hà Lê
Tô Lê
01/06/2026 22:56:04Tài khoản quản lý
Thống nhất một bộ sách giáo khoa toàn quốc: Giảm áp lực cho giáo viên hay bước điều chỉnh sau nhiều năm “đa bộ sách”?
Những ngày đầu hè 2026, thay vì được nghỉ ngơi sau một năm học nhiều áp lực, không ít giáo viên trên cả nước tiếp tục bước vào các đợt tập huấn triển khai bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc theo kế hoạch của ngành giáo dục.
Theo lộ trình mới, từ năm học 2026–2027, nhiều địa phương sẽ chuyển sang sử dụng chung một bộ sách giáo khoa từ bậc tiểu học đến THCS và THPT. Điều này đồng nghĩa với việc hàng loạt giáo viên trước đây giảng dạy theo các bộ sách khác phải tham gia cập nhật lại nội dung, phương pháp và cấu trúc chương trình.
Câu chuyện đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều trong ngành giáo dục cũng như từ phụ huynh học sinh.
Một giai đoạn nhiều bộ sách cùng tồn tại
Trước đây, theo chủ trương xã hội hóa sách giáo khoa, nhiều bộ sách được đưa vào giảng dạy như:
Việc lựa chọn bộ sách do các cơ sở giáo dục, phòng giáo dục hoặc hội đồng chuyên môn địa phương thực hiện trên cơ sở tham khảo ý kiến giáo viên.
Tuy nhiên trên thực tế, tại không ít địa phương đã xuất hiện tình trạng:
Một số giáo viên cho rằng việc lựa chọn sách giáo khoa nhiều năm qua đôi khi còn mang tính hình thức, bởi quyết định cuối cùng thường phụ thuộc vào cấp quản lý chuyên môn hoặc hội đồng lựa chọn.
Bên cạnh đó, dư luận xã hội cũng từng đặt ra nhiều nghi vấn liên quan đến hoạt động giới thiệu, phát hành, hội thảo chuyên đề và cạnh tranh thị phần giữa các đơn vị xuất bản sách giáo khoa.
Dù chưa có kết luận cụ thể về sai phạm mang tính hệ thống, nhưng việc nhiều bộ sách cùng tồn tại trong thời gian dài đã tạo ra không ít tranh luận về tính hiệu quả, minh bạch và sự ổn định của chương trình giáo dục phổ thông.
Giáo viên chịu nhiều áp lực sau mỗi lần thay đổi
Điều đáng chú ý là sau mỗi lần thay đổi chương trình hoặc chuyển đổi bộ sách, lực lượng chịu tác động trực tiếp nhiều nhất vẫn là giáo viên.
Ngoài công tác giảng dạy thường xuyên, giáo viên còn phải:
Không ít giáo viên chia sẻ rằng họ hoàn toàn có thể thích ứng với nhiều bộ sách khác nhau nhờ chuyên môn sư phạm được đào tạo bài bản. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người áp lực là tần suất thay đổi quá nhanh cùng với khối lượng hồ sơ, quy trình và các yêu cầu hành chính đi kèm.
Một giáo viên THCS tại một Tỉnh chia sẻ:
“Điều giáo viên cần là sự ổn định của chương trình để tập trung nâng cao chất lượng giảng dạy, thay vì liên tục chạy theo việc cập nhật mẫu biểu và nội dung mới.”
Thống nhất một bộ sách: Có thể giảm bất cập?
Theo nhiều chuyên gia giáo dục, việc hướng tới sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc có thể mang lại một số thuận lợi:
Ngoài ra, việc thống nhất sách giáo khoa cũng được kỳ vọng sẽ giảm áp lực chi phí cho phụ huynh và tạo sự ổn định lâu dài cho giáo viên.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng điều quan trọng không nằm ở số lượng bộ sách, mà ở chất lượng chương trình, tính ổn định của chính sách và sự phù hợp với thực tiễn giảng dạy.
Bởi suy cho cùng, sách giáo khoa chỉ là công cụ hỗ trợ.
Người trực tiếp quyết định chất lượng giáo dục vẫn là đội ngũ giáo viên đứng lớp.
Giáo dục cần sự ổn định và thực chất
Nhiều năm qua, giáo dục luôn là lĩnh vực nhận được sự quan tâm đặc biệt của xã hội bởi liên quan trực tiếp đến hàng triệu học sinh, phụ huynh và giáo viên.
Việc đổi mới là cần thiết, nhưng đổi mới cũng cần có lộ trình phù hợp, tránh tạo ra áp lực kéo dài cho người dạy và gánh nặng chi phí cho người học.
Điều mà dư luận mong muốn không chỉ là một bộ sách thống nhất, mà còn là:
Một nền giáo dục ổn định không chỉ được đo bằng số lượng bộ sách giáo khoa, mà còn ở việc người thầy có đủ thời gian, tâm huyết và điều kiện để làm nghề hay không.
BT: Hà Lê