Hình ảnh minh họa ( Ảnh mạng internet)
Nhưng điều mà dư luận quan tâm hơn là liệu trách nhiệm có chỉ dừng lại ở người cầm lái?
Mỗi khi xảy ra một vụ tai nạn nghiêm trọng trên đường bộ, đường thủy hay trong hoạt động du lịch, người đầu tiên bị xem xét trách nhiệm thường là người trực tiếp điều khiển phương tiện. Điều đó hoàn toàn phù hợp nếu kết quả điều tra xác định có hành vi vi phạm. Tuy nhiên, nếu chỉ xử lý người lái tàu mà không làm rõ trách nhiệm của cả hệ thống quản lý thì rất khó ngăn chặn những vụ việc tương tự tái diễn.
Một chiếc ca nô chở khách du lịch không thể tự nhiên đưa khách ra biển. Đằng sau mỗi chuyến đi là cả một quy trình quản lý với nhiều cấp, nhiều đơn vị và nhiều khâu kiểm soát.
Phương tiện phải được đăng ký, đăng kiểm và bảo đảm đủ điều kiện kỹ thuật. Người điều khiển phải có bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn phù hợp. Doanh nghiệp khai thác phải xây dựng quy trình bảo đảm an toàn cho du khách. Bến cảng phải kiểm tra điều kiện xuất bến. Cơ quan chuyên môn phải theo dõi diễn biến thời tiết, cảnh báo thiên tai và hướng dẫn hoạt động vận tải. Các cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm trong phạm vi quản lý của mình.
Nếu toàn bộ các khâu này đều được thực hiện nghiêm túc thì nguy cơ xảy ra tai nạn sẽ được giảm thiểu đáng kể.
Sau vụ tai nạn tại Phú Quốc, rất nhiều câu hỏi được đặt ra. Phương tiện có còn đủ điều kiện hoạt động hay không? Việc theo dõi diễn biến thời tiết trước khi xuất bến đã được thực hiện như thế nào? Quy trình đánh giá mức độ an toàn trước chuyến đi có được tuân thủ đầy đủ không? Doanh nghiệp khai thác đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình đối với du khách hay chưa? Công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý có được tiến hành thường xuyên hay chỉ được siết chặt sau khi tai nạn xảy ra?
Đây không phải là những câu hỏi nhằm quy kết trách nhiệm khi vụ án đang trong quá trình điều tra, mà là những vấn đề cần được làm rõ để xã hội nhìn thấy toàn bộ bức tranh quản lý, thay vì chỉ tập trung vào một cá nhân.
Hệ thống pháp luật của Việt Nam hiện nay không thiếu các quy định về bảo đảm an toàn trong hoạt động vận tải và du lịch. Luật Giao thông đường thủy nội địa quy định rất rõ điều kiện hoạt động của phương tiện, trách nhiệm của chủ phương tiện, người điều khiển và cơ quan quản lý. Luật Du lịch quy định doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phải bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe và tài sản của khách du lịch. Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Cán bộ, công chức cùng các quy định về trách nhiệm người đứng đầu đều xác định rõ trách nhiệm quản lý, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong phạm vi được giao.
Như vậy, pháp luật không chỉ điều chỉnh hành vi của người lái tàu mà còn điều chỉnh trách nhiệm của doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước.
Điều đáng suy nghĩ là sau nhiều vụ tai nạn lớn, xã hội thường chứng kiến việc xử lý người trực tiếp điều khiển phương tiện, trong khi trách nhiệm quản lý ở các cấp đôi khi chưa được làm rõ một cách đầy đủ. Nếu nguyên nhân xuất phát từ việc buông lỏng quản lý, thiếu thanh tra, thiếu kiểm tra hoặc bỏ qua những dấu hiệu mất an toàn thì trách nhiệm không thể chỉ dừng lại ở người cầm lái.
Người đứng đầu cơ quan quản lý không chỉ có trách nhiệm xuất hiện sau khi tai nạn xảy ra để chỉ đạo cứu hộ, thăm hỏi nạn nhân hay khắc phục hậu quả. Trách nhiệm lớn hơn là phải xây dựng cơ chế phòng ngừa hiệu quả. Một cuộc kiểm tra định kỳ có thể phát hiện phương tiện không bảo đảm điều kiện hoạt động. Một quyết định tạm dừng khai thác khi thời tiết chuyển biến xấu có thể cứu được nhiều sinh mạng. Một cuộc thanh tra đúng thời điểm có thể ngăn chặn những vi phạm ngay từ khi chưa xảy ra hậu quả.
Quản lý nhà nước không chỉ là xử lý sau sự cố mà trước hết phải là ngăn ngừa để sự cố không xảy ra.
Phú Quốc là trung tâm du lịch biển nổi tiếng của Việt Nam, mỗi năm đón hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước. Uy tín của một điểm đến không chỉ được xây dựng bằng cảnh đẹp hay chất lượng dịch vụ mà còn bằng mức độ an toàn dành cho du khách. Chỉ một vụ tai nạn nghiêm trọng cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin của thị trường du lịch quốc tế trong nhiều năm.
Sau vụ việc này, điều cần thiết không chỉ là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có, mà còn phải rà soát toàn diện cơ chế quản lý hoạt động vận tải khách du lịch trên biển. Từ công tác đăng kiểm phương tiện, điều kiện hành nghề của thuyền viên, quy trình xuất bến, hệ thống cảnh báo thời tiết, trách nhiệm của doanh nghiệp khai thác đến cơ chế thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý đều cần được đánh giá lại một cách khách quan và minh bạch.
Điều người dân mong muốn sau mỗi vụ tai nạn không đơn thuần là một bản án dành cho người trực tiếp điều khiển phương tiện. Điều xã hội cần hơn là xác định đầy đủ trách nhiệm của cả chuỗi quản lý, từ doanh nghiệp, cơ quan quản lý chuyên ngành đến người đứng đầu từng đơn vị có liên quan. Chỉ khi mọi mắt xích trong hệ thống đều được làm rõ trách nhiệm thì những bài học đau xót mới thực sự có giá trị, góp phần bảo vệ tính mạng của người dân, giữ gìn hình ảnh du lịch Việt Nam và xây dựng một nền quản lý lấy phòng ngừa làm trọng tâm thay vì chỉ xử lý khi hậu quả đã xảy ra.
Diễn đàn Thời Nét Số cho rằng, mỗi vụ tai nạn là một lời cảnh báo đối với hệ thống quản lý nhà nước. Xác định đúng trách nhiệm không nhằm tìm một người để xử lý, mà nhằm sửa những kẽ hở của cơ chế để những sinh mạng vô tội không còn phải trả giá trong tương lai.
BT: HÀ LÊ
Nguyễn Hải Đăng
12/07/2026 20:08:44Người dùng
SAU MỖI VỤ TAI NẠN ĐƯỜNG THỦY: VÌ SAO TRÁCH NHIỆM THƯỜNG CHỈ DỪNG Ở NGƯỜI LÁI TÀU?
Mười lăm du khách Ấn Độ thiệt mạng trong vụ lật ca nô tại Phú Quốc là một thảm kịch đau lòng, không chỉ để lại mất mát cho gia đình các nạn nhân mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Ngay sau khi vụ việc xảy ra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã khởi tố vụ án, tạm giữ thuyền trưởng để điều tra theo quy định của pháp luật. Đây là bước tố tụng cần thiết.
Hình ảnh minh họa ( Ảnh mạng internet)
Nhưng điều mà dư luận quan tâm hơn là liệu trách nhiệm có chỉ dừng lại ở người cầm lái?
Mỗi khi xảy ra một vụ tai nạn nghiêm trọng trên đường bộ, đường thủy hay trong hoạt động du lịch, người đầu tiên bị xem xét trách nhiệm thường là người trực tiếp điều khiển phương tiện. Điều đó hoàn toàn phù hợp nếu kết quả điều tra xác định có hành vi vi phạm. Tuy nhiên, nếu chỉ xử lý người lái tàu mà không làm rõ trách nhiệm của cả hệ thống quản lý thì rất khó ngăn chặn những vụ việc tương tự tái diễn.
Một chiếc ca nô chở khách du lịch không thể tự nhiên đưa khách ra biển. Đằng sau mỗi chuyến đi là cả một quy trình quản lý với nhiều cấp, nhiều đơn vị và nhiều khâu kiểm soát.
Phương tiện phải được đăng ký, đăng kiểm và bảo đảm đủ điều kiện kỹ thuật. Người điều khiển phải có bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn phù hợp. Doanh nghiệp khai thác phải xây dựng quy trình bảo đảm an toàn cho du khách. Bến cảng phải kiểm tra điều kiện xuất bến. Cơ quan chuyên môn phải theo dõi diễn biến thời tiết, cảnh báo thiên tai và hướng dẫn hoạt động vận tải. Các cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm trong phạm vi quản lý của mình.
Nếu toàn bộ các khâu này đều được thực hiện nghiêm túc thì nguy cơ xảy ra tai nạn sẽ được giảm thiểu đáng kể.
Sau vụ tai nạn tại Phú Quốc, rất nhiều câu hỏi được đặt ra. Phương tiện có còn đủ điều kiện hoạt động hay không? Việc theo dõi diễn biến thời tiết trước khi xuất bến đã được thực hiện như thế nào? Quy trình đánh giá mức độ an toàn trước chuyến đi có được tuân thủ đầy đủ không? Doanh nghiệp khai thác đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình đối với du khách hay chưa? Công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý có được tiến hành thường xuyên hay chỉ được siết chặt sau khi tai nạn xảy ra?
Đây không phải là những câu hỏi nhằm quy kết trách nhiệm khi vụ án đang trong quá trình điều tra, mà là những vấn đề cần được làm rõ để xã hội nhìn thấy toàn bộ bức tranh quản lý, thay vì chỉ tập trung vào một cá nhân.
Hệ thống pháp luật của Việt Nam hiện nay không thiếu các quy định về bảo đảm an toàn trong hoạt động vận tải và du lịch. Luật Giao thông đường thủy nội địa quy định rất rõ điều kiện hoạt động của phương tiện, trách nhiệm của chủ phương tiện, người điều khiển và cơ quan quản lý. Luật Du lịch quy định doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phải bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe và tài sản của khách du lịch. Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Cán bộ, công chức cùng các quy định về trách nhiệm người đứng đầu đều xác định rõ trách nhiệm quản lý, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong phạm vi được giao.
Như vậy, pháp luật không chỉ điều chỉnh hành vi của người lái tàu mà còn điều chỉnh trách nhiệm của doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước.
Điều đáng suy nghĩ là sau nhiều vụ tai nạn lớn, xã hội thường chứng kiến việc xử lý người trực tiếp điều khiển phương tiện, trong khi trách nhiệm quản lý ở các cấp đôi khi chưa được làm rõ một cách đầy đủ. Nếu nguyên nhân xuất phát từ việc buông lỏng quản lý, thiếu thanh tra, thiếu kiểm tra hoặc bỏ qua những dấu hiệu mất an toàn thì trách nhiệm không thể chỉ dừng lại ở người cầm lái.
Người đứng đầu cơ quan quản lý không chỉ có trách nhiệm xuất hiện sau khi tai nạn xảy ra để chỉ đạo cứu hộ, thăm hỏi nạn nhân hay khắc phục hậu quả. Trách nhiệm lớn hơn là phải xây dựng cơ chế phòng ngừa hiệu quả. Một cuộc kiểm tra định kỳ có thể phát hiện phương tiện không bảo đảm điều kiện hoạt động. Một quyết định tạm dừng khai thác khi thời tiết chuyển biến xấu có thể cứu được nhiều sinh mạng. Một cuộc thanh tra đúng thời điểm có thể ngăn chặn những vi phạm ngay từ khi chưa xảy ra hậu quả.
Quản lý nhà nước không chỉ là xử lý sau sự cố mà trước hết phải là ngăn ngừa để sự cố không xảy ra.
Phú Quốc là trung tâm du lịch biển nổi tiếng của Việt Nam, mỗi năm đón hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước. Uy tín của một điểm đến không chỉ được xây dựng bằng cảnh đẹp hay chất lượng dịch vụ mà còn bằng mức độ an toàn dành cho du khách. Chỉ một vụ tai nạn nghiêm trọng cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin của thị trường du lịch quốc tế trong nhiều năm.
Sau vụ việc này, điều cần thiết không chỉ là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có, mà còn phải rà soát toàn diện cơ chế quản lý hoạt động vận tải khách du lịch trên biển. Từ công tác đăng kiểm phương tiện, điều kiện hành nghề của thuyền viên, quy trình xuất bến, hệ thống cảnh báo thời tiết, trách nhiệm của doanh nghiệp khai thác đến cơ chế thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý đều cần được đánh giá lại một cách khách quan và minh bạch.
Điều người dân mong muốn sau mỗi vụ tai nạn không đơn thuần là một bản án dành cho người trực tiếp điều khiển phương tiện. Điều xã hội cần hơn là xác định đầy đủ trách nhiệm của cả chuỗi quản lý, từ doanh nghiệp, cơ quan quản lý chuyên ngành đến người đứng đầu từng đơn vị có liên quan. Chỉ khi mọi mắt xích trong hệ thống đều được làm rõ trách nhiệm thì những bài học đau xót mới thực sự có giá trị, góp phần bảo vệ tính mạng của người dân, giữ gìn hình ảnh du lịch Việt Nam và xây dựng một nền quản lý lấy phòng ngừa làm trọng tâm thay vì chỉ xử lý khi hậu quả đã xảy ra.
Diễn đàn Thời Nét Số cho rằng, mỗi vụ tai nạn là một lời cảnh báo đối với hệ thống quản lý nhà nước. Xác định đúng trách nhiệm không nhằm tìm một người để xử lý, mà nhằm sửa những kẽ hở của cơ chế để những sinh mạng vô tội không còn phải trả giá trong tương lai.
BT: HÀ LÊ