( thoinetso.vn) Những khóa học làm giàu online đang bùng nổ trên mạng xã hội, với mức học phí từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng mỗi người. Chỉ sau vài buổi học, nhiều người tin rằng mình đã nắm trong tay “chìa khóa thành công”. Nhưng phía sau những hội trường kín chỗ và những video khoe thành quả rực rỡ, là một dòng tiền khổng lồ đang vận hành theo cách mà không phải ai cũng hiểu rõ, thậm chí đặt ra nhiều câu hỏi về tính minh bạch, hiệu quả thực chất và nghĩa vụ pháp lý.
Khi “giấc mơ làm giàu” trở thành sản phẩm
Một buổi hội thảo diễn ra tại một khách sạn lớn ở TP.HCM. Hơn 200 người ngồi kín khán phòng, đa phần là người trẻ, lao động tự do, chủ shop nhỏ hoặc những người đang gặp khó khăn tài chính. Trên sân khấu, diễn giả bước ra với phong thái tự tin, chia sẻ hành trình “từ hai bàn tay trắng đến tự do tài chính”. Những câu nói như “không học hôm nay, ngày mai bạn sẽ tụt lại phía sau”, “cơ hội không đến lần hai” liên tục được nhấn mạnh.
Kết thúc buổi chia sẻ miễn phí, người tham dự được mời đăng ký khóa học chuyên sâu với mức phí 15 triệu đồng. Một số người quyết định chuyển khoản ngay tại chỗ, số khác được tư vấn riêng để “giữ suất ưu đãi cuối cùng”.
Câu chuyện trên không còn xa lạ. Từ các nền tảng như TikTok, Facebook đến YouTube, hàng loạt cá nhân tự xưng là “chuyên gia tài chính”, “mentor”, “coach thành công” đang mở rộng hoạt động đào tạo, biến “giấc mơ làm giàu” thành một sản phẩm có thể đóng gói, quảng bá và bán ra thị trường.
Dòng tiền tỷ phía sau mỗi khóa học
Để hiểu rõ hơn, hãy nhìn vào một phép tính đơn giản.
Giả sử một khóa học có 250 học viên, mỗi người đóng 15 triệu đồng. Tổng doanh thu đạt 3,75 tỷ đồng chỉ trong vài ngày tổ chức. Nếu mỗi tháng tổ chức 1–2 khóa, doanh thu có thể lên đến hàng chục tỷ đồng mỗi năm.
Chi phí tổ chức, theo khảo sát thực tế, bao gồm thuê hội trường, âm thanh, ánh sáng, marketing, nhân sự hỗ trợ… có thể dao động từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng cho mỗi sự kiện. Như vậy, phần lợi nhuận còn lại vẫn ở mức rất lớn.
Chưa kể, sau khóa học cơ bản, nhiều học viên tiếp tục được mời tham gia các gói nâng cao với chi phí cao hơn: lớp VIP, chương trình cố vấn cá nhân, cộng đồng kín có thu phí hàng tháng. Mô hình này tạo ra một “chuỗi giá trị” liên tục, trong đó người học trở thành nguồn doanh thu lặp lại.
Một cựu học viên chia sẻ: “Ban đầu tôi chỉ định học một khóa 10 triệu. Sau đó được tư vấn học thêm khóa nâng cao 30 triệu, rồi tham gia nhóm mentor 5 triệu/tháng. Tổng cộng tôi đã chi gần 100 triệu, nhưng vẫn chưa thấy kết quả rõ ràng.”
Nội dung đào tạo: Tư duy hay kỹ năng?
Một điểm chung dễ nhận thấy ở nhiều khóa học là nội dung tập trung vào “tư duy làm giàu”, “niềm tin”, “luật hấp dẫn”, “bứt phá giới hạn bản thân”. Những khái niệm này không sai, nhưng lại mang tính khái quát, khó đo lường và khó áp dụng trực tiếp vào hoạt động kinh doanh cụ thể.
Trong khi đó, các kỹ năng thực tế như quản lý tài chính, phân tích thị trường, vận hành doanh nghiệp, kiểm soát rủi ro… thường chỉ được đề cập ở mức sơ lược.
Một chuyên gia kinh tế nhận định: “Đào tạo về tư duy là cần thiết, nhưng nếu thiếu nền tảng kỹ năng và kiến thức chuyên môn, người học rất dễ rơi vào trạng thái ‘ảo tưởng năng lực’. Họ tin rằng mình có thể làm giàu nhanh, nhưng lại không có công cụ thực tế để thực hiện.”
Chiến lược marketing: Đánh vào tâm lý đám đông
Không thể phủ nhận, các khóa học này được quảng bá bằng những chiến lược marketing rất bài bản.
Những video ngắn với nội dung gây sốc, những câu nói trái chiều, hình ảnh xe sang, biệt thự, du lịch xa hoa… được sử dụng để thu hút sự chú ý. Sau đó, người xem được dẫn dắt vào các buổi livestream, hội thảo miễn phí, rồi dần dần chuyển đổi thành học viên trả phí.
Đặc biệt, yếu tố “FOMO” – nỗi sợ bị bỏ lỡ – được khai thác triệt để. Những thông điệp như “chỉ còn 10 suất cuối”, “đăng ký ngay hôm nay để nhận ưu đãi”, “khóa học này sẽ không mở lại” tạo áp lực khiến người tham gia ra quyết định nhanh chóng, đôi khi không đủ thời gian cân nhắc.
Các câu chuyện thành công cũng được chọn lọc kỹ lưỡng. Một vài học viên đạt kết quả tích cực được đưa lên sân khấu chia sẻ, trở thành minh chứng cho hiệu quả của khóa học. Tuy nhiên, số lượng học viên không đạt kết quả gần như không được đề cập.
Khoảng trống pháp lý và câu hỏi về nghĩa vụ thuế
Một vấn đề đáng chú ý là tính minh bạch trong hoạt động tài chính.
Theo quy định hiện hành, mọi hoạt động kinh doanh có phát sinh doanh thu đều phải kê khai và nộp thuế. Tuy nhiên, trong lĩnh vực đào tạo online cá nhân, việc kiểm soát không hề đơn giản.
Nhiều cá nhân tổ chức khóa học dưới dạng “diễn giả độc lập”, không đăng ký doanh nghiệp hoặc đăng ký nhưng không rõ ngành nghề đào tạo. Học phí thường được thu qua chuyển khoản cá nhân, ví điện tử, hoặc các nền tảng trung gian. Việc xuất hóa đơn, kê khai doanh thu không phải lúc nào cũng được thực hiện đầy đủ.
Một chuyên gia tài chính nhận định: “Đây là lĩnh vực có nguy cơ thất thu thuế nếu không được quản lý chặt. Dòng tiền lớn, nhưng lại phân tán và khó kiểm soát.”
Câu hỏi đặt ra là: liệu tất cả các khoản thu từ khóa học đã được kê khai đúng quy định? Người học gần như không có công cụ để kiểm chứng. Và nếu không có sự giám sát hiệu quả, khoảng trống này có thể trở thành “vùng xám” trong quản lý kinh tế số.
Khi người học trở thành “khách hàng dài hạn”
Một đặc điểm đáng chú ý khác là mô hình “bán hàng nhiều tầng” trong đào tạo.
Người học không chỉ trả tiền một lần, mà còn được dẫn dắt vào các cấp độ tiếp theo. Mỗi cấp độ mở ra những “cơ hội mới”, nhưng cũng đi kèm chi phí cao hơn.
Một số trường hợp còn được khuyến khích trở thành “đối tác”, “cộng tác viên”, tham gia quảng bá khóa học để nhận hoa hồng. Khi đó, ranh giới giữa học viên và người bán hàng trở nên mờ nhạt.
Mô hình này đặt ra câu hỏi về tính bền vững: liệu giá trị thực của kiến thức có tương xứng với số tiền người học bỏ ra, hay giá trị chính nằm ở việc mở rộng mạng lưới người tham gia mới?
Những hệ lụy không dễ nhìn thấy
Không phải ai tham gia khóa học cũng thất bại. Có những người thực sự thay đổi được tư duy, cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, cũng có không ít trường hợp rơi vào trạng thái hụt hẫng, thậm chí khó khăn hơn về tài chính.
Một người tham gia chia sẻ: “Tôi vay tiền để đi học, hy vọng sẽ kiếm lại nhanh. Nhưng sau khóa học, tôi không biết bắt đầu từ đâu. Áp lực tài chính còn lớn hơn trước.”
Ngoài ra, việc lan truyền những thông điệp “làm giàu nhanh”, “thành công dễ dàng” có thể tạo ra kỳ vọng không thực tế, đặc biệt với người trẻ. Khi kỳ vọng không được đáp ứng, hệ quả không chỉ là tài chính, mà còn ảnh hưởng đến tâm lý, niềm tin và định hướng cá nhân.
Cần một cơ chế quản lý phù hợp
Sự phát triển của kinh tế số là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, cùng với đó là yêu cầu về một khung pháp lý phù hợp.
Các cơ quan quản lý cần có giải pháp để:
- Xác định rõ loại hình đào tạo online cá nhân
- Yêu cầu minh bạch về pháp nhân, nội dung đào tạo
- Tăng cường kiểm soát nghĩa vụ thuế
- Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Đồng thời, cần có cơ chế để phân biệt giữa đào tạo kỹ năng thực chất và các chương trình mang tính truyền cảm hứng đơn thuần, tránh để người dân bị dẫn dắt bởi những thông tin thiếu kiểm chứng.
Tỉnh táo trước giấc mơ làm giàu
Làm giàu là mục tiêu chính đáng. Nhưng không có con đường nào dễ dàng và nhanh chóng như những lời quảng cáo.
Trong một thế giới mà thông tin có thể được “đóng gói” và bán ra như một sản phẩm, người tham gia cần trang bị cho mình khả năng phân tích, đánh giá và kiểm chứng.
Bởi cuối cùng, không ai có thể thay bạn làm giàu. Và nếu có một con đường thực sự dễ dàng như vậy, có lẽ nó đã không cần phải được bán với giá hàng chục triệu đồng cho hàng trăm người cùng lúc.
Hà Lê
Tô Lê
20/04/2026 11:22:59Tài khoản quản lý
“Ngành công nghiệp làm giàu online”: Từ giấc mơ đổi đời đến dòng tiền tỷ và khoảng trống quản lý
Khi “giấc mơ làm giàu” trở thành sản phẩm
Một buổi hội thảo diễn ra tại một khách sạn lớn ở TP.HCM. Hơn 200 người ngồi kín khán phòng, đa phần là người trẻ, lao động tự do, chủ shop nhỏ hoặc những người đang gặp khó khăn tài chính. Trên sân khấu, diễn giả bước ra với phong thái tự tin, chia sẻ hành trình “từ hai bàn tay trắng đến tự do tài chính”. Những câu nói như “không học hôm nay, ngày mai bạn sẽ tụt lại phía sau”, “cơ hội không đến lần hai” liên tục được nhấn mạnh.
Kết thúc buổi chia sẻ miễn phí, người tham dự được mời đăng ký khóa học chuyên sâu với mức phí 15 triệu đồng. Một số người quyết định chuyển khoản ngay tại chỗ, số khác được tư vấn riêng để “giữ suất ưu đãi cuối cùng”.
Câu chuyện trên không còn xa lạ. Từ các nền tảng như TikTok, Facebook đến YouTube, hàng loạt cá nhân tự xưng là “chuyên gia tài chính”, “mentor”, “coach thành công” đang mở rộng hoạt động đào tạo, biến “giấc mơ làm giàu” thành một sản phẩm có thể đóng gói, quảng bá và bán ra thị trường.
Dòng tiền tỷ phía sau mỗi khóa học
Để hiểu rõ hơn, hãy nhìn vào một phép tính đơn giản.
Giả sử một khóa học có 250 học viên, mỗi người đóng 15 triệu đồng. Tổng doanh thu đạt 3,75 tỷ đồng chỉ trong vài ngày tổ chức. Nếu mỗi tháng tổ chức 1–2 khóa, doanh thu có thể lên đến hàng chục tỷ đồng mỗi năm.
Chi phí tổ chức, theo khảo sát thực tế, bao gồm thuê hội trường, âm thanh, ánh sáng, marketing, nhân sự hỗ trợ… có thể dao động từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng cho mỗi sự kiện. Như vậy, phần lợi nhuận còn lại vẫn ở mức rất lớn.
Chưa kể, sau khóa học cơ bản, nhiều học viên tiếp tục được mời tham gia các gói nâng cao với chi phí cao hơn: lớp VIP, chương trình cố vấn cá nhân, cộng đồng kín có thu phí hàng tháng. Mô hình này tạo ra một “chuỗi giá trị” liên tục, trong đó người học trở thành nguồn doanh thu lặp lại.
Một cựu học viên chia sẻ: “Ban đầu tôi chỉ định học một khóa 10 triệu. Sau đó được tư vấn học thêm khóa nâng cao 30 triệu, rồi tham gia nhóm mentor 5 triệu/tháng. Tổng cộng tôi đã chi gần 100 triệu, nhưng vẫn chưa thấy kết quả rõ ràng.”
Nội dung đào tạo: Tư duy hay kỹ năng?
Một điểm chung dễ nhận thấy ở nhiều khóa học là nội dung tập trung vào “tư duy làm giàu”, “niềm tin”, “luật hấp dẫn”, “bứt phá giới hạn bản thân”. Những khái niệm này không sai, nhưng lại mang tính khái quát, khó đo lường và khó áp dụng trực tiếp vào hoạt động kinh doanh cụ thể.
Trong khi đó, các kỹ năng thực tế như quản lý tài chính, phân tích thị trường, vận hành doanh nghiệp, kiểm soát rủi ro… thường chỉ được đề cập ở mức sơ lược.
Một chuyên gia kinh tế nhận định: “Đào tạo về tư duy là cần thiết, nhưng nếu thiếu nền tảng kỹ năng và kiến thức chuyên môn, người học rất dễ rơi vào trạng thái ‘ảo tưởng năng lực’. Họ tin rằng mình có thể làm giàu nhanh, nhưng lại không có công cụ thực tế để thực hiện.”
Chiến lược marketing: Đánh vào tâm lý đám đông
Không thể phủ nhận, các khóa học này được quảng bá bằng những chiến lược marketing rất bài bản.
Những video ngắn với nội dung gây sốc, những câu nói trái chiều, hình ảnh xe sang, biệt thự, du lịch xa hoa… được sử dụng để thu hút sự chú ý. Sau đó, người xem được dẫn dắt vào các buổi livestream, hội thảo miễn phí, rồi dần dần chuyển đổi thành học viên trả phí.
Đặc biệt, yếu tố “FOMO” – nỗi sợ bị bỏ lỡ – được khai thác triệt để. Những thông điệp như “chỉ còn 10 suất cuối”, “đăng ký ngay hôm nay để nhận ưu đãi”, “khóa học này sẽ không mở lại” tạo áp lực khiến người tham gia ra quyết định nhanh chóng, đôi khi không đủ thời gian cân nhắc.
Các câu chuyện thành công cũng được chọn lọc kỹ lưỡng. Một vài học viên đạt kết quả tích cực được đưa lên sân khấu chia sẻ, trở thành minh chứng cho hiệu quả của khóa học. Tuy nhiên, số lượng học viên không đạt kết quả gần như không được đề cập.
Khoảng trống pháp lý và câu hỏi về nghĩa vụ thuế
Một vấn đề đáng chú ý là tính minh bạch trong hoạt động tài chính.
Theo quy định hiện hành, mọi hoạt động kinh doanh có phát sinh doanh thu đều phải kê khai và nộp thuế. Tuy nhiên, trong lĩnh vực đào tạo online cá nhân, việc kiểm soát không hề đơn giản.
Nhiều cá nhân tổ chức khóa học dưới dạng “diễn giả độc lập”, không đăng ký doanh nghiệp hoặc đăng ký nhưng không rõ ngành nghề đào tạo. Học phí thường được thu qua chuyển khoản cá nhân, ví điện tử, hoặc các nền tảng trung gian. Việc xuất hóa đơn, kê khai doanh thu không phải lúc nào cũng được thực hiện đầy đủ.
Một chuyên gia tài chính nhận định: “Đây là lĩnh vực có nguy cơ thất thu thuế nếu không được quản lý chặt. Dòng tiền lớn, nhưng lại phân tán và khó kiểm soát.”
Câu hỏi đặt ra là: liệu tất cả các khoản thu từ khóa học đã được kê khai đúng quy định? Người học gần như không có công cụ để kiểm chứng. Và nếu không có sự giám sát hiệu quả, khoảng trống này có thể trở thành “vùng xám” trong quản lý kinh tế số.
Khi người học trở thành “khách hàng dài hạn”
Một đặc điểm đáng chú ý khác là mô hình “bán hàng nhiều tầng” trong đào tạo.
Người học không chỉ trả tiền một lần, mà còn được dẫn dắt vào các cấp độ tiếp theo. Mỗi cấp độ mở ra những “cơ hội mới”, nhưng cũng đi kèm chi phí cao hơn.
Một số trường hợp còn được khuyến khích trở thành “đối tác”, “cộng tác viên”, tham gia quảng bá khóa học để nhận hoa hồng. Khi đó, ranh giới giữa học viên và người bán hàng trở nên mờ nhạt.
Mô hình này đặt ra câu hỏi về tính bền vững: liệu giá trị thực của kiến thức có tương xứng với số tiền người học bỏ ra, hay giá trị chính nằm ở việc mở rộng mạng lưới người tham gia mới?
Những hệ lụy không dễ nhìn thấy
Không phải ai tham gia khóa học cũng thất bại. Có những người thực sự thay đổi được tư duy, cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, cũng có không ít trường hợp rơi vào trạng thái hụt hẫng, thậm chí khó khăn hơn về tài chính.
Một người tham gia chia sẻ: “Tôi vay tiền để đi học, hy vọng sẽ kiếm lại nhanh. Nhưng sau khóa học, tôi không biết bắt đầu từ đâu. Áp lực tài chính còn lớn hơn trước.”
Ngoài ra, việc lan truyền những thông điệp “làm giàu nhanh”, “thành công dễ dàng” có thể tạo ra kỳ vọng không thực tế, đặc biệt với người trẻ. Khi kỳ vọng không được đáp ứng, hệ quả không chỉ là tài chính, mà còn ảnh hưởng đến tâm lý, niềm tin và định hướng cá nhân.
Cần một cơ chế quản lý phù hợp
Sự phát triển của kinh tế số là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, cùng với đó là yêu cầu về một khung pháp lý phù hợp.
Các cơ quan quản lý cần có giải pháp để:
Đồng thời, cần có cơ chế để phân biệt giữa đào tạo kỹ năng thực chất và các chương trình mang tính truyền cảm hứng đơn thuần, tránh để người dân bị dẫn dắt bởi những thông tin thiếu kiểm chứng.
Tỉnh táo trước giấc mơ làm giàu
Làm giàu là mục tiêu chính đáng. Nhưng không có con đường nào dễ dàng và nhanh chóng như những lời quảng cáo.
Trong một thế giới mà thông tin có thể được “đóng gói” và bán ra như một sản phẩm, người tham gia cần trang bị cho mình khả năng phân tích, đánh giá và kiểm chứng.
Bởi cuối cùng, không ai có thể thay bạn làm giàu. Và nếu có một con đường thực sự dễ dàng như vậy, có lẽ nó đã không cần phải được bán với giá hàng chục triệu đồng cho hàng trăm người cùng lúc.
Hà Lê