Hồ Thị Bích Vân

Người dùng

Mạng xã hội: Khi thế giới ảo đang tác động thật đến một thế hệ trẻ

Chưa bao giờ mạng xã hội trở nên phổ biến như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, mỗi người có thể tiếp cận hàng nghìn thông tin mỗi ngày. Facebook, TikTok, YouTube và nhiều nền tảng khác đang trở thành một phần trong cuộc sống của hàng triệu người dân, đặc biệt là giới trẻ.

Hình minh họa ( Ảnh mạng internet)

Bên cạnh những lợi ích về kết nối, học tập và tiếp cận tri thức, mạng xã hội cũng đang bộc lộ nhiều mặt trái đáng lo ngại. Điều đáng nói là những bất cập, tiêu cực ngoài xã hội dường như không còn tồn tại riêng lẻ mà đang len lỏi vào không gian mạng với tốc độ lan truyền nhanh hơn gấp nhiều lần.

Nếu như trước đây một tin đồn chỉ lan trong phạm vi nhỏ thì nay chỉ cần một đoạn video ngắn trên TikTok hay một bài đăng trên Facebook có thể tiếp cận hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người trong vài giờ. Không ít nội dung giật gân, câu view, kích động cảm xúc đang được ưu tiên hiển thị bởi chính cơ chế thuật toán của các nền tảng.

Điều đáng lo hơn là nhiều người trẻ đang tiếp nhận những thông tin đó hằng ngày mà thiếu khả năng sàng lọc. Các clip khoe cuộc sống xa hoa, kiếm tiền dễ dàng, những màn đấu tố, chửi bới, tranh cãi, thậm chí những hành vi lệch chuẩn về đạo đức lại thu hút lượng xem rất lớn. Trong khi đó, các nội dung giáo dục, kỹ năng sống hay tri thức khoa học thường ít được quan tâm hơn.

TikTok hiện nay là ví dụ điển hình. Không thể phủ nhận đây là nền tảng sáng tạo và mang lại nhiều cơ hội cho người dùng. Tuy nhiên, cũng trên nền tảng đó xuất hiện không ít nội dung phản cảm, cổ súy lối sống thực dụng, đề cao vật chất, tạo ra những "thần tượng mạng" nổi tiếng chỉ sau vài ngày bằng những chiêu trò gây sốc.

Nhiều phụ huynh thừa nhận họ không còn kiểm soát được con em mình đang xem gì trên điện thoại. Một đứa trẻ có thể dành nhiều giờ mỗi ngày để lướt các video ngắn liên tục mà không nhận ra mình đang bị cuốn vào vòng xoáy của thuật toán. Khi đó, mạng xã hội không chỉ là công cụ giải trí mà còn dần định hình suy nghĩ, nhận thức và cách ứng xử của các em.

Đáng lo ngại hơn, hiện tượng bạo lực ngôn từ trên mạng đang ngày càng phổ biến. Những cuộc tranh cãi, công kích cá nhân, xúc phạm danh dự người khác xuất hiện tràn lan dưới phần bình luận. Trẻ em và thanh thiếu niên tiếp xúc thường xuyên với môi trường đó rất dễ hình thành thói quen ứng xử thiếu chuẩn mực, coi việc mạt sát người khác là điều bình thường.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng nguy cơ lớn nhất không phải là một vài nội dung xấu xuất hiện trên mạng xã hội, mà là việc những nội dung đó lặp đi lặp lại mỗi ngày, dần trở thành điều quen thuộc trong nhận thức của người trẻ.

Bởi vậy, trách nhiệm không chỉ thuộc về các nền tảng công nghệ. Gia đình, nhà trường và xã hội đều cần tham gia vào quá trình giáo dục kỹ năng số cho thế hệ trẻ. Trẻ em cần được hướng dẫn cách nhận biết thông tin sai lệch, cách ứng xử văn minh trên không gian mạng và biết tự bảo vệ mình trước những nội dung độc hại.

Các cơ quan quản lý cũng cần có những giải pháp hiệu quả hơn trong việc giám sát, xử lý các tài khoản phát tán thông tin sai sự thật, nội dung phản cảm hoặc lợi dụng mạng xã hội để trục lợi.

Mạng xã hội không xấu. Công nghệ cũng không có lỗi. Vấn đề nằm ở cách con người sử dụng nó. Nếu thiếu những "hàng rào" về đạo đức, pháp luật và nhận thức, không gian mạng sẽ trở thành nơi những mặt trái của xã hội được khuếch đại mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Điều đáng suy ngẫm là thế hệ trẻ hôm nay sẽ trở thành công dân của đất nước ngày mai. Những gì các em nhìn thấy, nghe thấy và tiếp nhận trên mạng xã hội hôm nay sẽ góp phần hình thành nhân cách, lối sống và trách nhiệm xã hội trong tương lai. Vì vậy, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không còn là câu chuyện của riêng mỗi gia đình, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

HÀ LÊ

 

Loading...
Xem thêm bài viết