Câu chuyện tài sản, thừa kế từ lâu vốn là chuyện nhạy cảm trong mỗi gia đình. Nhưng có lẽ điều khiến nhiều người trăn trở không phải là việc chia bao nhiêu đất, bao nhiêu tiền, mà là những gì diễn ra trước và sau khi câu chuyện ấy được nhắc tới. Khi cha mẹ còn sống, mái nhà ấy là nơi sum họp. Nhưng chỉ cần một lần bàn đến chuyện phân chia, không khí có thể đổi khác, ánh mắt cũng khác, và những khoảng cách vô hình bắt đầu xuất hiện.
Trong nhiều gia đình, khi con cái trưởng thành, nhất là khi đất đai có giá trị cao, câu chuyện sửa nhà, xây mới thường được đưa ra như một điều tất yếu. Người con nói muốn xây nhà khang trang hơn cho cha mẹ ở, nghe qua là một điều hiếu thuận. Nhưng phía sau đó, người già lại mang một nỗi lo rất khó nói thành lời: nếu nhà mới do con bỏ tiền xây, liệu mình còn là chủ hay không, liệu một ngày nào đó mình có còn quyền quyết định trong chính căn nhà của mình hay không.
Có những cụ già tâm sự rằng điều khiến họ trăn trở không phải là nhà cũ hay mới, mà là cảm giác mình đang dần mất đi vị trí trong gia đình. Ngôi nhà từng là nơi mình gây dựng, giờ lại khiến mình phải suy nghĩ xem mình đang ở nhờ hay đang sống trong chính mái ấm của mình.
Những câu chuyện như vậy không hiếm trong đời sống hiện đại. Và rồi khi một trong hai người- cha hoặc mẹ- qua đời mà không để lại di chúc, mọi thứ bắt đầu trở nên phức tạp hơn nhiều. Phần tài sản của người đã mất trở thành di sản, kéo theo việc xác định hàng thừa kế. Nhiều gia đình phải đi tìm giấy tờ của ông bà đã mất từ rất lâu, phải xác minh từng nhân thân, từng chữ ký. Những việc tưởng như chỉ là thủ tục hành chính lại khiến anh em mệt mỏi, thậm chí nảy sinh nghi ngờ.
Có những gia đình mất hàng năm trời chỉ để hoàn tất hồ sơ thừa kế, trong khi tình cảm anh em thì dần phai nhạt theo từng lần họp bàn. Nhưng điều khiến người ta day dứt hơn cả là khi câu chuyện tài sản vô tình biến cha mẹ còn sống thành những người đứng ngoài, lặng lẽ nhìn con cháu tranh luận về phần đất mà chính họ đã tạo dựng.
Trong nhịp sống hiện đại, không khó để bắt gặp những hình ảnh khiến người ta chạnh lòng. Anh em đông, nhà ở gần nhau, nhưng người cha già vẫn ngủ một mình trong căn phòng cũ, bữa cơm vẫn lặng lẽ. Con cháu không phải không có điều kiện, nhưng mỗi người một cuộc sống riêng, và sự quan tâm dần trở thành điều xa xỉ.
Người xưa coi việc phụng dưỡng cha mẹ là đạo lý lớn nhất. Trong những mái nhà truyền thống, cha mẹ già luôn là trung tâm, là người giữ nếp gia phong. Khi chia tài sản, các cụ thường giữ lại phần nhà ở để đảm bảo cuộc sống về sau, không phải vì tính toán mà vì hiểu rằng cuộc đời luôn có những điều khó lường.
Ngày nay, khi nhịp sống thay đổi, nhiều người vô tình coi việc chăm sóc cha mẹ là nghĩa vụ hơn là tình cảm. Từ đó mới xuất hiện những câu chuyện khiến người nghe không khỏi xót xa, khi cha mẹ vẫn còn sống nhưng lại cảm thấy mình đang sống bên lề của chính gia đình mình.
Câu chuyện thừa kế vì thế không chỉ là câu chuyện pháp lý mà còn là câu chuyện đạo đức. Nó phản chiếu cách con người đối xử với nguồn cội của mình. Một mái nhà có thể xây mới nhiều lần, nhưng cảm giác được yêu thương và tôn trọng nếu mất đi thì không dễ lấy lại.
Có lẽ điều đáng suy ngẫm nhất là khi con người bước qua những năm tháng tuổi trẻ, đến lúc nhìn lại mới nhận ra điều quý giá nhất không phải là phần tài sản mình nhận được, mà là những bữa cơm còn đủ cha mẹ, là những ngày tháng mình đã sống trọn đạo làm con.
Ngoài kia, xã hội vẫn đang thay đổi từng ngày, những ngôi nhà mới mọc lên ngày càng nhiều, nhưng đâu đó vẫn có những căn nhà cũ giữ lại ký ức của cả một đời người. Và trong những căn nhà ấy, vẫn có những người cha, người mẹ đang chờ một tiếng hỏi han, một bữa cơm có đủ con cháu, hơn là những cuộc bàn bạc về việc chia phần.
Những câu chuyện đời như thế không ồn ào, không lên tiếng, nhưng lại là tấm gương để mỗi người soi lại mình. Bởi rồi ai cũng sẽ có một ngày bước vào tuổi già, và khi ấy điều mong mỏi nhất không phải là sống trong một căn nhà lớn, mà là sống trong sự quan tâm thật lòng của con cháu.
Câu chuyện thừa kế, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của đất đai, mà là câu chuyện của lòng người.
Kỳ sau: Những câu chuyện thực tế từ các gia đình đã trải qua tranh chấp thừa kế- khi tình thân đứng trước thử thách của đồng tiền, và những bài học để lại cho người ở lại.
(Còn tiếp…)
Hà Lê
Tô Lê
25/02/2026 12:06:32Tài khoản quản lý
Mái nhà và những khoảng lặng: Khi câu chuyện thừa kế không chỉ là đất đai
Có những buổi chiều, khi nắng đã dịu, tiếng bát đũa khẽ vang lên trong căn nhà cũ, người mẹ già lặng lẽ ngồi bên mâm cơm chỉ có một bát canh, một đĩa rau luộc. Ngoài sân, tiếng xe máy của con cháu vẫn qua lại, nhà cửa san sát, nhưng căn phòng của bà vẫn lặng như một khoảng trống. Không ai biết rằng trong lòng người mẹ ấy, nỗi cô đơn không đến từ tuổi già, mà đến từ cảm giác mình đang dần trở nên “không còn cần thiết”.
Câu chuyện tài sản, thừa kế từ lâu vốn là chuyện nhạy cảm trong mỗi gia đình. Nhưng có lẽ điều khiến nhiều người trăn trở không phải là việc chia bao nhiêu đất, bao nhiêu tiền, mà là những gì diễn ra trước và sau khi câu chuyện ấy được nhắc tới. Khi cha mẹ còn sống, mái nhà ấy là nơi sum họp. Nhưng chỉ cần một lần bàn đến chuyện phân chia, không khí có thể đổi khác, ánh mắt cũng khác, và những khoảng cách vô hình bắt đầu xuất hiện.
Trong nhiều gia đình, khi con cái trưởng thành, nhất là khi đất đai có giá trị cao, câu chuyện sửa nhà, xây mới thường được đưa ra như một điều tất yếu. Người con nói muốn xây nhà khang trang hơn cho cha mẹ ở, nghe qua là một điều hiếu thuận. Nhưng phía sau đó, người già lại mang một nỗi lo rất khó nói thành lời: nếu nhà mới do con bỏ tiền xây, liệu mình còn là chủ hay không, liệu một ngày nào đó mình có còn quyền quyết định trong chính căn nhà của mình hay không.
Có những cụ già tâm sự rằng điều khiến họ trăn trở không phải là nhà cũ hay mới, mà là cảm giác mình đang dần mất đi vị trí trong gia đình. Ngôi nhà từng là nơi mình gây dựng, giờ lại khiến mình phải suy nghĩ xem mình đang ở nhờ hay đang sống trong chính mái ấm của mình.
Những câu chuyện như vậy không hiếm trong đời sống hiện đại. Và rồi khi một trong hai người- cha hoặc mẹ- qua đời mà không để lại di chúc, mọi thứ bắt đầu trở nên phức tạp hơn nhiều. Phần tài sản của người đã mất trở thành di sản, kéo theo việc xác định hàng thừa kế. Nhiều gia đình phải đi tìm giấy tờ của ông bà đã mất từ rất lâu, phải xác minh từng nhân thân, từng chữ ký. Những việc tưởng như chỉ là thủ tục hành chính lại khiến anh em mệt mỏi, thậm chí nảy sinh nghi ngờ.
Có những gia đình mất hàng năm trời chỉ để hoàn tất hồ sơ thừa kế, trong khi tình cảm anh em thì dần phai nhạt theo từng lần họp bàn. Nhưng điều khiến người ta day dứt hơn cả là khi câu chuyện tài sản vô tình biến cha mẹ còn sống thành những người đứng ngoài, lặng lẽ nhìn con cháu tranh luận về phần đất mà chính họ đã tạo dựng.
Trong nhịp sống hiện đại, không khó để bắt gặp những hình ảnh khiến người ta chạnh lòng. Anh em đông, nhà ở gần nhau, nhưng người cha già vẫn ngủ một mình trong căn phòng cũ, bữa cơm vẫn lặng lẽ. Con cháu không phải không có điều kiện, nhưng mỗi người một cuộc sống riêng, và sự quan tâm dần trở thành điều xa xỉ.
Người xưa coi việc phụng dưỡng cha mẹ là đạo lý lớn nhất. Trong những mái nhà truyền thống, cha mẹ già luôn là trung tâm, là người giữ nếp gia phong. Khi chia tài sản, các cụ thường giữ lại phần nhà ở để đảm bảo cuộc sống về sau, không phải vì tính toán mà vì hiểu rằng cuộc đời luôn có những điều khó lường.
Ngày nay, khi nhịp sống thay đổi, nhiều người vô tình coi việc chăm sóc cha mẹ là nghĩa vụ hơn là tình cảm. Từ đó mới xuất hiện những câu chuyện khiến người nghe không khỏi xót xa, khi cha mẹ vẫn còn sống nhưng lại cảm thấy mình đang sống bên lề của chính gia đình mình.
Câu chuyện thừa kế vì thế không chỉ là câu chuyện pháp lý mà còn là câu chuyện đạo đức. Nó phản chiếu cách con người đối xử với nguồn cội của mình. Một mái nhà có thể xây mới nhiều lần, nhưng cảm giác được yêu thương và tôn trọng nếu mất đi thì không dễ lấy lại.
Có lẽ điều đáng suy ngẫm nhất là khi con người bước qua những năm tháng tuổi trẻ, đến lúc nhìn lại mới nhận ra điều quý giá nhất không phải là phần tài sản mình nhận được, mà là những bữa cơm còn đủ cha mẹ, là những ngày tháng mình đã sống trọn đạo làm con.
Ngoài kia, xã hội vẫn đang thay đổi từng ngày, những ngôi nhà mới mọc lên ngày càng nhiều, nhưng đâu đó vẫn có những căn nhà cũ giữ lại ký ức của cả một đời người. Và trong những căn nhà ấy, vẫn có những người cha, người mẹ đang chờ một tiếng hỏi han, một bữa cơm có đủ con cháu, hơn là những cuộc bàn bạc về việc chia phần.
Những câu chuyện đời như thế không ồn ào, không lên tiếng, nhưng lại là tấm gương để mỗi người soi lại mình. Bởi rồi ai cũng sẽ có một ngày bước vào tuổi già, và khi ấy điều mong mỏi nhất không phải là sống trong một căn nhà lớn, mà là sống trong sự quan tâm thật lòng của con cháu.
Câu chuyện thừa kế, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của đất đai, mà là câu chuyện của lòng người.
Kỳ sau: Những câu chuyện thực tế từ các gia đình đã trải qua tranh chấp thừa kế- khi tình thân đứng trước thử thách của đồng tiền, và những bài học để lại cho người ở lại.
(Còn tiếp…)
Hà Lê