Chị Chị Hương

Người dùng

Lương giáo viên, thi đua và những góc khuất phía sau bục giảng

Không chỉ là câu chuyện tăng lương hay tiền thưởng theo xếp loại, những chia sẻ từ giáo viên đang đứng lớp cho thấy phía sau bục giảng còn nhiều áp lực âm thầm: thi đua, hồ sơ, phong trào, hoạt động ngoài chuyên môn và những bất cập tồn tại nhiều năm trong môi trường giáo dục.

Hình minh họa ( Ảnh mạng internet)

Sau khi Nghị định 73/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, câu chuyện tiền thưởng theo mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm bắt đầu được nhiều giáo viên quan tâm hơn. Theo quy định, quỹ tiền thưởng hằng năm được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương, không bao gồm phụ cấp, và việc chi thưởng căn cứ vào quy chế của từng cơ quan, đơn vị.

Điều này có nghĩa, giáo viên được xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” sẽ có mức thưởng cao hơn so với các mức xếp loại thấp hơn. Bên cạnh đó, kết quả xếp loại, danh hiệu thi đua, bằng khen còn có thể liên quan đến quyền lợi khác như xét nâng lương trước thời hạn, khen thưởng định kỳ hoặc đột xuất.

Tuy nhiên, từ góc nhìn của người trong cuộc, vấn đề không chỉ nằm ở việc có thêm tiền thưởng hay không, mà nằm ở cách đánh giá, cách xếp loại và những áp lực âm thầm trong môi trường giáo dục hiện nay.

Một giáo viên có hơn 30 năm công tác chia sẻ với Ban Biên tập Thời Nét Số:

“Em ra trường 31 năm, trừ 2 năm tập sự, đóng bảo hiểm 29 năm mà lương cộng phụ cấp chức vụ mới khoảng 18 triệu đồng. Nghe thì nhiều người tưởng cao, nhưng so với thời gian cống hiến, áp lực công việc và mặt bằng chi phí hiện nay thì không thể gọi là cao.”

Theo giáo viên này, nhiều người ngoài ngành thường nghĩ giáo viên có thời gian nghỉ hè, công việc ổn định, lương đều hằng tháng. Nhưng thực tế phía sau bục giảng là rất nhiều việc không tên. Ngoài giờ lên lớp, giáo viên còn phải tham gia hoạt động trải nghiệm, STEM, STEAM, các cuộc thi tuyên truyền của xã, huyện, tỉnh, phong trào văn nghệ, báo cáo chuyên đề, hồ sơ sổ sách, công tác chủ nhiệm và rất nhiều nhiệm vụ phát sinh khác.

Qua một số chuyến công tác về miền Tây, Ban Biên tập Thời Nét Số có dịp thăm, ghi nhận tại một số cơ sở giáo dục và trao đổi với giáo viên đang trực tiếp đứng lớp. Nhiều thầy cô thừa nhận, áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ là bài giảng, học sinh hay phụ huynh, mà còn là áp lực thi đua và phong trào.

Một giáo viên nói thẳng: “Có người dạy rất tốt, học sinh quý, chuyên môn chắc, nhưng không tham gia các cuộc thi phong trào thì cuối năm xếp loại chưa chắc cao. Trong khi có giáo viên năng lực giảng dạy bình thường, nhưng tham gia thi tuyên truyền, thi phong trào, chỉ cần có giải khuyến khích là hồ sơ thi đua đã khác hẳn.”

Đây chính là một góc khuất đáng suy nghĩ. Khi thi đua gắn với quyền lợi, gắn với tiền thưởng, bằng khen, nâng lương trước hạn, thì việc đánh giá giáo viên càng cần công bằng, thực chất và đặt trọng tâm vào chất lượng dạy học.

Nếu một giáo viên tận tụy với học sinh, âm thầm nâng chất lượng lớp học, giúp học sinh yếu tiến bộ, giữ được nền nếp, đạo đức học đường nhưng lại không có giải phong trào, không có giấy khen ngoài chuyên môn, thì liệu sự cống hiến ấy đã được nhìn nhận đúng mức?

Ngược lại, nếu thành tích thi đua nghiêng nhiều về các cuộc thi, báo cáo, phong trào, tuyên truyền, thì vô hình trung có thể tạo ra tâm lý chạy theo hình thức. Giáo viên không còn toàn tâm toàn ý cho bài giảng, mà phải chia sức cho những hoạt động ngoài chuyên môn để bảo đảm hồ sơ cuối năm.

Tăng lương, tăng thưởng cho giáo viên là cần thiết. Nhưng tăng thu nhập không thể tách rời việc giảm áp lực hình thức. Một nền giáo dục muốn phát triển bền vững phải để người thầy được tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi: dạy học, giáo dục nhân cách, phát hiện và bồi dưỡng năng lực học sinh.

Thực tế, mức lương khoảng 18 triệu đồng sau gần 30 năm đóng bảo hiểm không phải là con số cao nếu đặt trong bối cảnh hiện nay. Với giáo viên trẻ, thu nhập ban đầu còn thấp hơn nhiều. Với giáo viên lâu năm, phía sau mức lương ấy là cả một đời nghề, là hàng nghìn tiết dạy, nhiều thế hệ học sinh, áp lực đổi mới chương trình, đổi mới sách giáo khoa, công nghệ, kiểm tra đánh giá và trách nhiệm ngày càng nặng nề.

Điều đáng nói là giáo viên ít khi than phiền công khai. Nhiều người thấy bất cập nhưng im lặng, vì cho rằng “nói cũng vậy”, hoặc vì nể nang trong môi trường làm việc. Chính sự im lặng kéo dài ấy khiến một số mặt tối trong giáo dục tồn tại nhiều năm.

Đã đến lúc cần nhìn thẳng vào thực tế: giáo dục không thể chỉ đổi mới bằng khẩu hiệu, bằng phong trào hay bằng những cuộc thi dày đặc. Đổi mới giáo dục phải bắt đầu từ việc tôn trọng người thầy, đánh giá đúng công sức của giáo viên và trả lại sự trong sáng cho thi đua.

Tiền thưởng theo Nghị định 73 là chính sách cần thiết, góp phần động viên đội ngũ viên chức, trong đó có giáo viên. Nhưng để chính sách ấy đi vào cuộc sống một cách công bằng, mỗi nhà trường cần xây dựng quy chế thưởng minh bạch, tiêu chí rõ ràng, hạn chế tối đa tình trạng thành tích hình thức lấn át chất lượng giảng dạy.

Người thầy không ngại khó, không sợ đổi mới. Điều họ cần là sự công bằng, sự lắng nghe và một môi trường giáo dục thực chất hơn. Bởi phía sau mỗi bảng điểm, mỗi danh hiệu, mỗi bằng khen, điều quan trọng nhất vẫn là học sinh được học thật, thầy cô được dạy thật và giáo dục được phát triển trên nền tảng trung thực.

Ban Biên tập Thời Nét Số cho rằng, đã đến lúc câu chuyện lương giáo viên không nên chỉ nhìn ở con số thu nhập hằng tháng. Cần nhìn rộng hơn vào thời gian cống hiến, áp lực nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và những công việc ngoài chuyên môn mà thầy cô đang gánh vác.

Khi người thầy được đánh giá đúng, được đãi ngộ xứng đáng và được giải phóng khỏi những áp lực hình thức, giáo dục mới có thể trở về đúng giá trị cốt lõi của mình.

BT: Hà Lê

 

Loading...
Xem thêm bài viết