Chỉ cần bước vào một số cơ sở, khách hàng rất dễ nghe những lời quen thuộc:
“Cơ anh cứng quá.”
“Vai chị bó hết rồi.”
“Chỗ này đang tắc.”
“Máu không lưu thông.”
“Phải giải cơ.”
“Phải thông kinh lạc.”
Nghe qua rất có vẻ chuyên môn.
Nhưng câu hỏi cần đặt ra là: “Giải cơ” thực chất là gì? Có phải cứ sờ thấy cơ chắc, đau khi ấn là cơ đang bị bệnh? Và liệu chỉ bằng vài động tác sờ, bóp, ấn, người làm dịch vụ có thể kết luận một người đang “tắc kinh lạc” hay không?
Đây là vấn đề cần được nói rõ để bảo vệ cả giá trị của y học cổ truyền lẫn sức khỏe người dân.
1. “Giải cơ” không phải chiếc chìa khóa mở mọi cơn đau
Trong đời sống hiện nay, “giải cơ” thường được dùng như một cách gọi dễ hiểu cho các thao tác tác động lên cơ và mô mềm nhằm giảm cảm giác căng, mỏi.
Nếu hiểu như vậy thì không có gì đáng bàn.
Vấn đề xuất hiện khi hai chữ này được nâng lên thành một thứ gần như có thể giải quyết mọi bệnh lý cơ xương khớp.
Đau cổ: giải cơ.
Đau vai: giải cơ.
Đau lưng: giải cơ.
Tê tay: cũng giải cơ.
Người tập gym cơ săn chắc: bảo cơ cứng, phải giải.
Người ít vận động cơ đau: cũng bảo cơ bó, phải giải.
Nếu mọi con đường đều dẫn đến một liệu trình giống nhau thì cần đặt câu hỏi: đó là chẩn trị hay đơn thuần là bán dịch vụ?
Y học không đơn giản như vậy.
Một triệu chứng đau có thể xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân. Nếu không xác định được nguyên nhân mà chỉ chăm chăm tác động vào nơi đang đau thì nhiều khi chúng ta chỉ xử lý cảm giác bên ngoài.
2. Đông y nói “thông tắc bất thống”, nhưng không thể hiểu một cách máy móc
Trong lý luận y học cổ truyền có quan niệm thường được diễn giải là:
“Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông” – thông thì không đau, đau có thể liên quan đến sự không thông lợi.
Nhưng không thể lấy một câu lý luận đó rồi suy ra:
Hễ đau = tắc. Hễ tắc = phải massage thật mạnh để thông.
Y học cổ truyền còn xem xét nhiều yếu tố khác nhau của chứng đau, thể trạng và biểu hiện toàn thân. Cùng một vị trí đau nhưng người này và người kia chưa chắc đã cùng một nguyên nhân theo cách nhìn Đông y.
Có người đau tăng khi lạnh.
Có người đau sau lao động quá sức.
Có người đau dai dẳng sau chấn thương.
Có người đau kèm tê.
Có người tuổi cao, thể trạng suy yếu.
Có người trẻ khỏe nhưng ngồi máy tính 10 tiếng mỗi ngày.
Không thể đặt tất cả lên một chiếc giường massage rồi dùng cùng một bài bóp, đấm, day, ấn.
Biện chứng luận trị chính là chỗ khác biệt giữa chữa bệnh có lý luận và làm theo một công thức có sẵn.
3. Sờ thấy “cứng” chưa chắc đã là bệnh
Đây là điều người sử dụng dịch vụ đặc biệt nên biết.
Cơ của một người thường xuyên vận động, tập thể dục, chơi thể thao hoặc lao động chân tay có thể phát triển và săn chắc hơn.
Đó không phải là bệnh.
Ngay cả cùng một người, trạng thái cơ cũng thay đổi tùy tư thế, vận động, mức độ căng thẳng và thời điểm kiểm tra.
Vì vậy, một người vừa nằm xuống, nhân viên sờ vai rồi nói:
“Cơ này cứng lắm, lâu ngày rồi.”
thì câu nói đó không đủ để trở thành một chẩn đoán y khoa.
Càng không thể từ chữ “cứng” suy diễn tiếp thành:
“Máu không lưu thông.”
“Dính cơ.”
“Tắc kinh lạc nặng.”
“Nếu không giải sau này sẽ thoái hóa.”
Những kết luận liên quan đến bệnh lý cần có cơ sở.
Người dân không nên vì một vài thuật ngữ nghe đáng sợ mà lập tức mua một liệu trình dài ngày.
4. Đau khi bị ấn mạnh không chứng minh nơi đó “đang tắc”
Có một cách giải thích rất dễ khiến khách hàng tin:
Nhân viên tìm một điểm rồi ấn thật mạnh.
Khách kêu đau.
Người thực hiện nói ngay:
“Đấy! Anh thấy chưa? Chỗ này đang tắc.”
Nhưng cần hỏi ngược lại:
Nếu một vùng cơ thể bình thường bị ấn đủ mạnh thì có đau hay không?
Tất nhiên có thể đau.
Cảm giác đau do một lực tác động mạnh không tự động chứng minh rằng tại đó có một bệnh lý mang tên “tắc”.
Nếu cứ ấn cho đến khi người ta đau rồi lấy chính cơn đau do mình tạo ra làm bằng chứng cho chẩn đoán của mình thì đó là một vòng lập luận rất thiếu cơ sở.
5. Càng đau, càng bầm tím không có nghĩa là càng hiệu quả
Đây có lẽ là quan niệm cần thay đổi mạnh nhất.
Có người đi massage về, vai và lưng xuất hiện từng mảng bầm tím nhưng vẫn vui vẻ nói:
“Hôm nay gặp đúng thầy, đánh rất sâu.”
Thậm chí có người cho rằng phải đau, phải ê ẩm hai ba ngày mới chứng tỏ “đã giải được cơ”.
Không nên đánh đồng hai việc này.
Bầm tím có thể xuất hiện khi các mạch máu nhỏ dưới da bị tổn thương và máu thoát vào mô.
Nó không phải thước đo cho việc “kinh lạc đã thông được bao nhiêu phần trăm”.
Một phương pháp tác động lên cơ thể phải xét đến tuổi tác, thể trạng và mức độ chịu đựng của từng người.
Đặc biệt đối với người cao tuổi, người dễ bầm chảy máu, người đang dùng thuốc ảnh hưởng đến đông máu hoặc có bệnh lý nhất định, việc tác động mạnh càng phải thận trọng.
Không thể lấy sức chịu đau của khách hàng làm tiêu chuẩn đánh giá tay nghề.
6. Bẻ cổ nghe “rắc” cũng không chứng minh bệnh đã được chữa
Trên mạng xã hội hiện nay xuất hiện khá nhiều video thao tác cổ, lưng tạo ra những tiếng “rắc, rắc”.
Video càng kêu lớn càng dễ thu hút người xem.
Sau đó khách thường được hỏi:
“Thấy nhẹ chưa?”
Cảm giác dễ chịu ngay sau một thao tác không đồng nghĩa nguyên nhân bệnh đã được giải quyết.
Đặc biệt vùng cổ có hệ thống đốt sống, thần kinh và mạch máu quan trọng. Các kỹ thuật tác động mạnh không phải thứ có thể nhìn qua mạng xã hội rồi học theo hoặc áp dụng tùy tiện cho mọi người.
Người có chuyên môn càng cao càng hiểu rằng không phải kỹ thuật nào làm được cũng có nghĩa là nên làm.
7. Massage dễ chịu – tại sao người ta lại muốn đi liên tục?
Điều này cũng cần được nhìn nhận công bằng.
Sau massage, nhiều người cảm thấy thư giãn, nhẹ người, giảm căng thẳng và ngủ ngon hơn.
Cảm giác đó là có thật.
Vấn đề là từ nhu cầu thư giãn có thể hình thành một thói quen tâm lý:
Mệt – đi massage.
Buồn – đi massage.
Mất ngủ – đi massage.
Đau – đi massage.
Không đau nhưng vài ngày chưa đi lại thấy “thiếu thiếu”.
Rồi từ massage nhẹ chuyển sang phải bóp mạnh hơn, đấm sâu hơn mới thấy “đã”.
Có thể gọi vui đó là “nghiện cảm giác massage”, chứ không nên vội coi đó là một bệnh nghiện theo nghĩa y khoa.
Điều đáng lưu ý là cảm giác dễ chịu sau massage không trả lời được câu hỏi quan trọng nhất:
Tại sao vài ngày sau lại đau trở lại?
Nếu nguyên nhân là ngồi sai tư thế 8 tiếng mỗi ngày mà không sửa tư thế thì vẫn đau.
Nếu nguyên nhân là cúi điện thoại hàng giờ mà không thay đổi thì vẫn đau.
Nếu cơ yếu mà không vận động thì vẫn đau.
Nếu tập luyện quá mức mà không nghỉ phục hồi thì vẫn đau.
Và nếu nguyên nhân là bệnh lý cột sống hoặc thần kinh thì massage đơn thuần càng không giải quyết được căn nguyên.
8. Một người làm nghề Đông y có trách nhiệm phải biết lúc nào dừng tay
Đây mới là điều chúng tôi cho rằng quan trọng nhất.
Người làm xoa bóp, bấm huyệt có kinh nghiệm không chỉ cần biết ấn huyệt nào, mà còn phải biết:
Trường hợp nào không được ấn.
Không chỉ biết:
Làm như thế nào,
mà còn phải biết:
Khi nào không nên làm.
Nếu một người đau cổ vai gáy kéo dài, đau lan xuống tay, tê bì, yếu cơ, giảm sức cầm nắm, đi đứng bất thường, đau sau chấn thương hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác thì việc cần làm không phải là cố giữ khách lại để bán thêm buổi “giải cơ”.
Cần khuyên họ đi khám.
Nếu nghi ngờ bệnh vượt ngoài khả năng chuyên môn của mình thì phải chuyển người bệnh đến cơ sở y tế phù hợp.
Biết chữa là nghề. Biết mình không nên chữa còn là trách nhiệm.
9. Đừng biến Đông y thành những câu nói khiến khách hàng sợ
Điều đáng tiếc là một số thuật ngữ của y học cổ truyền đang bị thương mại hóa.
Khách vừa bước vào đã nghe:
“Khí huyết kém.”
“Kinh lạc tắc.”
“Cơ dính.”
“Độc tố nhiều.”
“Máu không lên não.”
“Không làm sớm sau này nguy hiểm.”
Khi một người đang đau, họ rất dễ lo lắng.
Càng được mô tả bệnh nặng, họ càng dễ bỏ tiền mua liệu trình.
Nhưng Đông y chân chính không tồn tại bằng cách làm cho người bệnh sợ hãi.
Y học trước hết phải giúp con người hiểu cơ thể của mình.
10. “Thầy thuốc” và “người làm dịch vụ” khác nhau ở đâu?
Không phải cứ treo biển “Đông y”, mặc áo blouse, đặt mô hình kinh lạc trong phòng rồi gọi các thao tác của mình là chữa bệnh thì mặc nhiên trở thành người hành nghề y.
Một người làm dịch vụ tốt có thể massage rất dễ chịu.
Một kỹ thuật viên có thể thực hiện tốt các kỹ thuật đã được đào tạo.
Nhưng chẩn đoán bệnh và điều trị bệnh lại là một câu chuyện khác, gắn với chuyên môn, phạm vi hành nghề và trách nhiệm đối với sức khỏe người bệnh.
Ranh giới này càng cần rõ khi quảng cáo trên TikTok, Facebook, Zalo và các nền tảng mạng xã hội có thể tiếp cận hàng trăm nghìn người chỉ trong vài giờ.
Đừng để một video vài chục giây thay thế việc thăm khám.
Đừng để lượt xem trở thành bằng cấp.
Và càng không nên để người xem tự chẩn đoán bệnh cho mình dựa trên một clip đang “viral”.
ĐÔNG Y KHÔNG SAI – CÁCH NGƯỜI TA MƯỢN DANH ĐÔNG Y MỚI LÀ ĐIỀU CẦN BÀN
Xoa bóp, bấm huyệt là những phương pháp có giá trị trong y học cổ truyền khi được sử dụng đúng đối tượng, đúng kỹ thuật và đúng chỉ định.
Massage cũng là một nhu cầu thư giãn chính đáng của đời sống hiện đại.
Chúng ta không nên cực đoan phủ nhận chúng.
Nhưng cũng không nên biến chúng thành “thần dược” chữa tất cả các chứng đau.
Không phải cơ săn chắc nào cũng cần “giải”.
Không phải chỗ nào ấn đau cũng gọi là “tắc”.
Không phải bầm tím càng nhiều thì trị liệu càng tốt.
Không phải tiếng bẻ cổ càng kêu thì bệnh càng khỏi.
Và đặc biệt:
Không phải ai biết vài động tác xoa bóp, bấm huyệt cũng có thể tự cho mình quyền chẩn đoán bệnh.
Người làm Đông y càng lâu năm càng phải hiểu một nguyên tắc giản dị:
Có bệnh thì phải tìm nguyên nhân.
Có chứng thì phải biện chứng.
Có phương pháp thì phải có chỉ định.
Không rõ bệnh thì đừng tùy tiện chữa.
Đó mới là cách bảo vệ người bệnh.
Và cũng chính là cách bảo vệ uy tín của y học cổ truyền trước tình trạng các dịch vụ “giải cơ – trị liệu – đả thông kinh lạc” đang mọc lên ngày càng nhiều trong đời sống và trên mạng xã hội.
Còn tiếp Kỳ 3: “Đau cổ vai gáy: Khi nào xoa bóp – bấm huyệt có lợi, khi nào tuyệt đối không nên bóp, bẻ, đấm?”
HÀ LÊ
Lê Nguyễn Long Hải
08/10/2026 11:44:19Người dùng
KỲ 2: “GIẢI CƠ”, “TẮC KINH LẠC”: ĐỪNG LẤY VÀI CÂU ĐÔNG Y ĐỂ CHẨN BỆNH VÀ BÁN LIỆU TRÌNH
Ở kỳ trước, chúng tôi đã đề cập một hiện tượng đang khá phổ biến: đau cổ vai gáy, đau lưng, mỏi cơ ngày càng nhiều và cùng với đó là sự nở rộ của các dịch vụ massage, xoa bóp, bấm huyệt, “trị liệu” và đặc biệt là hai chữ “giải cơ”.
Chỉ cần bước vào một số cơ sở, khách hàng rất dễ nghe những lời quen thuộc:
“Cơ anh cứng quá.”
“Vai chị bó hết rồi.”
“Chỗ này đang tắc.”
“Máu không lưu thông.”
“Phải giải cơ.”
“Phải thông kinh lạc.”
Nghe qua rất có vẻ chuyên môn.
Nhưng câu hỏi cần đặt ra là: “Giải cơ” thực chất là gì? Có phải cứ sờ thấy cơ chắc, đau khi ấn là cơ đang bị bệnh? Và liệu chỉ bằng vài động tác sờ, bóp, ấn, người làm dịch vụ có thể kết luận một người đang “tắc kinh lạc” hay không?
Đây là vấn đề cần được nói rõ để bảo vệ cả giá trị của y học cổ truyền lẫn sức khỏe người dân.
1. “Giải cơ” không phải chiếc chìa khóa mở mọi cơn đau
Trong đời sống hiện nay, “giải cơ” thường được dùng như một cách gọi dễ hiểu cho các thao tác tác động lên cơ và mô mềm nhằm giảm cảm giác căng, mỏi.
Nếu hiểu như vậy thì không có gì đáng bàn.
Vấn đề xuất hiện khi hai chữ này được nâng lên thành một thứ gần như có thể giải quyết mọi bệnh lý cơ xương khớp.
Đau cổ: giải cơ.
Đau vai: giải cơ.
Đau lưng: giải cơ.
Tê tay: cũng giải cơ.
Người tập gym cơ săn chắc: bảo cơ cứng, phải giải.
Người ít vận động cơ đau: cũng bảo cơ bó, phải giải.
Nếu mọi con đường đều dẫn đến một liệu trình giống nhau thì cần đặt câu hỏi: đó là chẩn trị hay đơn thuần là bán dịch vụ?
Y học không đơn giản như vậy.
Một triệu chứng đau có thể xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân. Nếu không xác định được nguyên nhân mà chỉ chăm chăm tác động vào nơi đang đau thì nhiều khi chúng ta chỉ xử lý cảm giác bên ngoài.
2. Đông y nói “thông tắc bất thống”, nhưng không thể hiểu một cách máy móc
Trong lý luận y học cổ truyền có quan niệm thường được diễn giải là:
“Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông” – thông thì không đau, đau có thể liên quan đến sự không thông lợi.
Nhưng không thể lấy một câu lý luận đó rồi suy ra:
Hễ đau = tắc. Hễ tắc = phải massage thật mạnh để thông.
Y học cổ truyền còn xem xét nhiều yếu tố khác nhau của chứng đau, thể trạng và biểu hiện toàn thân. Cùng một vị trí đau nhưng người này và người kia chưa chắc đã cùng một nguyên nhân theo cách nhìn Đông y.
Có người đau tăng khi lạnh.
Có người đau sau lao động quá sức.
Có người đau dai dẳng sau chấn thương.
Có người đau kèm tê.
Có người tuổi cao, thể trạng suy yếu.
Có người trẻ khỏe nhưng ngồi máy tính 10 tiếng mỗi ngày.
Không thể đặt tất cả lên một chiếc giường massage rồi dùng cùng một bài bóp, đấm, day, ấn.
Biện chứng luận trị chính là chỗ khác biệt giữa chữa bệnh có lý luận và làm theo một công thức có sẵn.
3. Sờ thấy “cứng” chưa chắc đã là bệnh
Đây là điều người sử dụng dịch vụ đặc biệt nên biết.
Cơ của một người thường xuyên vận động, tập thể dục, chơi thể thao hoặc lao động chân tay có thể phát triển và săn chắc hơn.
Đó không phải là bệnh.
Ngay cả cùng một người, trạng thái cơ cũng thay đổi tùy tư thế, vận động, mức độ căng thẳng và thời điểm kiểm tra.
Vì vậy, một người vừa nằm xuống, nhân viên sờ vai rồi nói:
“Cơ này cứng lắm, lâu ngày rồi.”
thì câu nói đó không đủ để trở thành một chẩn đoán y khoa.
Càng không thể từ chữ “cứng” suy diễn tiếp thành:
“Máu không lưu thông.”
“Dính cơ.”
“Tắc kinh lạc nặng.”
“Nếu không giải sau này sẽ thoái hóa.”
Những kết luận liên quan đến bệnh lý cần có cơ sở.
Người dân không nên vì một vài thuật ngữ nghe đáng sợ mà lập tức mua một liệu trình dài ngày.
4. Đau khi bị ấn mạnh không chứng minh nơi đó “đang tắc”
Có một cách giải thích rất dễ khiến khách hàng tin:
Nhân viên tìm một điểm rồi ấn thật mạnh.
Khách kêu đau.
Người thực hiện nói ngay:
“Đấy! Anh thấy chưa? Chỗ này đang tắc.”
Nhưng cần hỏi ngược lại:
Nếu một vùng cơ thể bình thường bị ấn đủ mạnh thì có đau hay không?
Tất nhiên có thể đau.
Cảm giác đau do một lực tác động mạnh không tự động chứng minh rằng tại đó có một bệnh lý mang tên “tắc”.
Nếu cứ ấn cho đến khi người ta đau rồi lấy chính cơn đau do mình tạo ra làm bằng chứng cho chẩn đoán của mình thì đó là một vòng lập luận rất thiếu cơ sở.
5. Càng đau, càng bầm tím không có nghĩa là càng hiệu quả
Đây có lẽ là quan niệm cần thay đổi mạnh nhất.
Có người đi massage về, vai và lưng xuất hiện từng mảng bầm tím nhưng vẫn vui vẻ nói:
“Hôm nay gặp đúng thầy, đánh rất sâu.”
Thậm chí có người cho rằng phải đau, phải ê ẩm hai ba ngày mới chứng tỏ “đã giải được cơ”.
Không nên đánh đồng hai việc này.
Bầm tím có thể xuất hiện khi các mạch máu nhỏ dưới da bị tổn thương và máu thoát vào mô.
Nó không phải thước đo cho việc “kinh lạc đã thông được bao nhiêu phần trăm”.
Một phương pháp tác động lên cơ thể phải xét đến tuổi tác, thể trạng và mức độ chịu đựng của từng người.
Đặc biệt đối với người cao tuổi, người dễ bầm chảy máu, người đang dùng thuốc ảnh hưởng đến đông máu hoặc có bệnh lý nhất định, việc tác động mạnh càng phải thận trọng.
Không thể lấy sức chịu đau của khách hàng làm tiêu chuẩn đánh giá tay nghề.
6. Bẻ cổ nghe “rắc” cũng không chứng minh bệnh đã được chữa
Trên mạng xã hội hiện nay xuất hiện khá nhiều video thao tác cổ, lưng tạo ra những tiếng “rắc, rắc”.
Video càng kêu lớn càng dễ thu hút người xem.
Sau đó khách thường được hỏi:
“Thấy nhẹ chưa?”
Cảm giác dễ chịu ngay sau một thao tác không đồng nghĩa nguyên nhân bệnh đã được giải quyết.
Đặc biệt vùng cổ có hệ thống đốt sống, thần kinh và mạch máu quan trọng. Các kỹ thuật tác động mạnh không phải thứ có thể nhìn qua mạng xã hội rồi học theo hoặc áp dụng tùy tiện cho mọi người.
Người có chuyên môn càng cao càng hiểu rằng không phải kỹ thuật nào làm được cũng có nghĩa là nên làm.
7. Massage dễ chịu – tại sao người ta lại muốn đi liên tục?
Điều này cũng cần được nhìn nhận công bằng.
Sau massage, nhiều người cảm thấy thư giãn, nhẹ người, giảm căng thẳng và ngủ ngon hơn.
Cảm giác đó là có thật.
Vấn đề là từ nhu cầu thư giãn có thể hình thành một thói quen tâm lý:
Mệt – đi massage.
Buồn – đi massage.
Mất ngủ – đi massage.
Đau – đi massage.
Không đau nhưng vài ngày chưa đi lại thấy “thiếu thiếu”.
Rồi từ massage nhẹ chuyển sang phải bóp mạnh hơn, đấm sâu hơn mới thấy “đã”.
Có thể gọi vui đó là “nghiện cảm giác massage”, chứ không nên vội coi đó là một bệnh nghiện theo nghĩa y khoa.
Điều đáng lưu ý là cảm giác dễ chịu sau massage không trả lời được câu hỏi quan trọng nhất:
Tại sao vài ngày sau lại đau trở lại?
Nếu nguyên nhân là ngồi sai tư thế 8 tiếng mỗi ngày mà không sửa tư thế thì vẫn đau.
Nếu nguyên nhân là cúi điện thoại hàng giờ mà không thay đổi thì vẫn đau.
Nếu cơ yếu mà không vận động thì vẫn đau.
Nếu tập luyện quá mức mà không nghỉ phục hồi thì vẫn đau.
Và nếu nguyên nhân là bệnh lý cột sống hoặc thần kinh thì massage đơn thuần càng không giải quyết được căn nguyên.
8. Một người làm nghề Đông y có trách nhiệm phải biết lúc nào dừng tay
Đây mới là điều chúng tôi cho rằng quan trọng nhất.
Người làm xoa bóp, bấm huyệt có kinh nghiệm không chỉ cần biết ấn huyệt nào, mà còn phải biết:
Trường hợp nào không được ấn.
Không chỉ biết:
Làm như thế nào,
mà còn phải biết:
Khi nào không nên làm.
Nếu một người đau cổ vai gáy kéo dài, đau lan xuống tay, tê bì, yếu cơ, giảm sức cầm nắm, đi đứng bất thường, đau sau chấn thương hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác thì việc cần làm không phải là cố giữ khách lại để bán thêm buổi “giải cơ”.
Cần khuyên họ đi khám.
Nếu nghi ngờ bệnh vượt ngoài khả năng chuyên môn của mình thì phải chuyển người bệnh đến cơ sở y tế phù hợp.
Biết chữa là nghề. Biết mình không nên chữa còn là trách nhiệm.
9. Đừng biến Đông y thành những câu nói khiến khách hàng sợ
Điều đáng tiếc là một số thuật ngữ của y học cổ truyền đang bị thương mại hóa.
Khách vừa bước vào đã nghe:
“Khí huyết kém.”
“Kinh lạc tắc.”
“Cơ dính.”
“Độc tố nhiều.”
“Máu không lên não.”
“Không làm sớm sau này nguy hiểm.”
Khi một người đang đau, họ rất dễ lo lắng.
Càng được mô tả bệnh nặng, họ càng dễ bỏ tiền mua liệu trình.
Nhưng Đông y chân chính không tồn tại bằng cách làm cho người bệnh sợ hãi.
Y học trước hết phải giúp con người hiểu cơ thể của mình.
10. “Thầy thuốc” và “người làm dịch vụ” khác nhau ở đâu?
Không phải cứ treo biển “Đông y”, mặc áo blouse, đặt mô hình kinh lạc trong phòng rồi gọi các thao tác của mình là chữa bệnh thì mặc nhiên trở thành người hành nghề y.
Một người làm dịch vụ tốt có thể massage rất dễ chịu.
Một kỹ thuật viên có thể thực hiện tốt các kỹ thuật đã được đào tạo.
Nhưng chẩn đoán bệnh và điều trị bệnh lại là một câu chuyện khác, gắn với chuyên môn, phạm vi hành nghề và trách nhiệm đối với sức khỏe người bệnh.
Ranh giới này càng cần rõ khi quảng cáo trên TikTok, Facebook, Zalo và các nền tảng mạng xã hội có thể tiếp cận hàng trăm nghìn người chỉ trong vài giờ.
Đừng để một video vài chục giây thay thế việc thăm khám.
Đừng để lượt xem trở thành bằng cấp.
Và càng không nên để người xem tự chẩn đoán bệnh cho mình dựa trên một clip đang “viral”.
ĐÔNG Y KHÔNG SAI – CÁCH NGƯỜI TA MƯỢN DANH ĐÔNG Y MỚI LÀ ĐIỀU CẦN BÀN
Xoa bóp, bấm huyệt là những phương pháp có giá trị trong y học cổ truyền khi được sử dụng đúng đối tượng, đúng kỹ thuật và đúng chỉ định.
Massage cũng là một nhu cầu thư giãn chính đáng của đời sống hiện đại.
Chúng ta không nên cực đoan phủ nhận chúng.
Nhưng cũng không nên biến chúng thành “thần dược” chữa tất cả các chứng đau.
Không phải cơ săn chắc nào cũng cần “giải”.
Không phải chỗ nào ấn đau cũng gọi là “tắc”.
Không phải bầm tím càng nhiều thì trị liệu càng tốt.
Không phải tiếng bẻ cổ càng kêu thì bệnh càng khỏi.
Và đặc biệt:
Không phải ai biết vài động tác xoa bóp, bấm huyệt cũng có thể tự cho mình quyền chẩn đoán bệnh.
Người làm Đông y càng lâu năm càng phải hiểu một nguyên tắc giản dị:
Có bệnh thì phải tìm nguyên nhân.
Có chứng thì phải biện chứng.
Có phương pháp thì phải có chỉ định.
Không rõ bệnh thì đừng tùy tiện chữa.
Đó mới là cách bảo vệ người bệnh.
Và cũng chính là cách bảo vệ uy tín của y học cổ truyền trước tình trạng các dịch vụ “giải cơ – trị liệu – đả thông kinh lạc” đang mọc lên ngày càng nhiều trong đời sống và trên mạng xã hội.
Còn tiếp Kỳ 3: “Đau cổ vai gáy: Khi nào xoa bóp – bấm huyệt có lợi, khi nào tuyệt đối không nên bóp, bẻ, đấm?”
HÀ LÊ