Sự cố phát hiện diều và thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện trong khu vực hoạt động bay tại sân bay quốc tế Nội Bài ngày 7/6 đã khiến 7 chuyến bay bị ảnh hưởng. Trong đó có những chuyến đã nổ máy chuẩn bị cất cánh phải dừng chờ, có chuyến phải nằm trên đường cất hạ cánh hơn 25 phút để đảm bảo an toàn.
Hình ảnh minh họa ( Ảnh mạng internet)
Đáng chú ý, tổ lái chuyến bay VJ1773 trên hành trình Hà Nội - Cam Ranh đã phát hiện một UAV đang bay ngược hướng với máy bay khi tàu bay ở độ cao khoảng 4.700 feet và cách sân bay khoảng 8 km. Sự việc được báo cáo ngay cho cơ quan điều hành bay để xử lý.
May mắn là chưa xảy ra va chạm. Nhưng điều đó không có nghĩa đây chỉ là một sự cố nhỏ.
Chỉ một chiếc UAV cũng có thể trở thành mối đe dọa lớn
Nhiều người vẫn cho rằng một chiếc UAV dân dụng hay một cánh diều chỉ là vật thể nhỏ bé, khó gây nguy hiểm cho máy bay hàng trăm tấn. Tuy nhiên, thực tế trong ngành hàng không hoàn toàn khác.
Ở tốc độ cất hạ cánh từ 250 đến 300 km/giờ, một vật thể dù chỉ vài trăm gram cũng có thể gây hư hỏng nghiêm trọng nếu va chạm vào kính buồng lái, cánh quạt động cơ hoặc các bộ phận quan trọng của tàu bay.
Đó là lý do mọi vật thể bay không được kiểm soát trong khu vực sân bay đều được xem là nguy cơ uy hiếp an toàn hàng không.
Theo quy định hiện hành, hành vi thả diều, bóng bay, vật thể bay hoặc điều khiển UAV trong khu vực cấm, khu vực hạn chế hoạt động bay là hành vi bị nghiêm cấm. Người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, tịch thu phương tiện, thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.
Nhưng liệu chỉ đổ lỗi cho người dân đã đủ?
Sau mỗi sự cố tương tự, dư luận thường đặt câu hỏi: Vì sao xung quanh một sân bay quốc tế lớn như Nội Bài vẫn có thể xuất hiện diều và UAV?
Đây là câu hỏi không dễ trả lời.
Thực tế, lực lượng an ninh hàng không chủ yếu kiểm soát bên trong khu vực sân bay, bao gồm nhà ga, sân đỗ, đường lăn, đường cất hạ cánh và hệ thống hàng rào bảo vệ.
Trong khi đó, UAV có thể được điều khiển từ khoảng cách nhiều kilômét. Người điều khiển chỉ cần đứng ở một khu dân cư, bãi đất trống hoặc cánh đồng ngoài khu vực sân bay là thiết bị đã có thể tiếp cận vùng trời nguy hiểm.
Điều này cho thấy bài toán bảo đảm an toàn hàng không hiện nay không còn giới hạn trong phạm vi hàng rào sân bay mà đã mở rộng ra cả khu vực không phận tầm thấp xung quanh sân bay.
Khoảng trống trong quản lý không phận tầm thấp?
Công nghệ UAV đang phát triển rất nhanh. Giá thành ngày càng rẻ, khả năng bay xa, bay cao ngày càng lớn. Trong khi đó, hệ thống quản lý, phát hiện và cảnh báo UAV tại nhiều nơi vẫn chưa theo kịp thực tế.
Một câu hỏi cần được đặt ra là:
Các sân bay lớn hiện đã được đầu tư đầy đủ hệ thống phát hiện UAV xâm nhập hay chưa?
Hay việc phát hiện vẫn chủ yếu dựa vào quan sát trực quan của phi công, nhân viên không lưu hoặc người dân?
Nếu một chiếc UAV có thể xuất hiện cách sân bay chỉ vài kilômét mà không bị phát hiện từ trước, thì đây không chỉ là trách nhiệm của cá nhân vi phạm mà còn phản ánh những thách thức trong công tác quản lý không phận tầm thấp hiện nay.
Không thể chờ đến khi xảy ra tai nạn
Sự cố tại Nội Bài lần này chưa gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa chúng ta có thể chủ quan.
An toàn hàng không là lĩnh vực không cho phép rút kinh nghiệm bằng tai nạn.
Việc xử lý nghiêm người vi phạm là cần thiết. Nhưng song song với đó, các cơ quan chức năng cũng cần rà soát lại cơ chế phối hợp giữa ngành hàng không, công an, quân đội và chính quyền địa phương; tăng cường tuyên truyền cho người dân, đồng thời đầu tư các hệ thống phát hiện và cảnh báo UAV hiện đại hơn.
Bởi lẽ, một cánh diều hay một chiếc UAV tưởng như vô hại đôi khi có thể làm chậm hàng loạt chuyến bay. Và trong tình huống xấu nhất, nó còn có thể đe dọa tính mạng của hàng trăm hành khách trên bầu trời.
Ban Biên tập thoinetso.vn cho rằng, cùng với sự phát triển của công nghệ UAV dân dụng, việc hoàn thiện cơ chế quản lý không phận tầm thấp đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Không chỉ để xử lý vi phạm, mà quan trọng hơn là để ngăn ngừa những rủi ro có thể xảy ra trước khi quá muộn.
HÀ LÊ
Nguyen Hong Long
07/06/2026 19:33:20Người dùng
DIỀU VÀ UAV XÂM NHẬP NỘI BÀI: LỖI CỦA NGƯỜI DÂN HAY KHOẢNG TRỐNG TRONG QUẢN LÝ?
Đáng chú ý, tổ lái chuyến bay VJ1773 trên hành trình Hà Nội - Cam Ranh đã phát hiện một UAV đang bay ngược hướng với máy bay khi tàu bay ở độ cao khoảng 4.700 feet và cách sân bay khoảng 8 km. Sự việc được báo cáo ngay cho cơ quan điều hành bay để xử lý.
May mắn là chưa xảy ra va chạm. Nhưng điều đó không có nghĩa đây chỉ là một sự cố nhỏ.
Chỉ một chiếc UAV cũng có thể trở thành mối đe dọa lớn
Nhiều người vẫn cho rằng một chiếc UAV dân dụng hay một cánh diều chỉ là vật thể nhỏ bé, khó gây nguy hiểm cho máy bay hàng trăm tấn. Tuy nhiên, thực tế trong ngành hàng không hoàn toàn khác.
Ở tốc độ cất hạ cánh từ 250 đến 300 km/giờ, một vật thể dù chỉ vài trăm gram cũng có thể gây hư hỏng nghiêm trọng nếu va chạm vào kính buồng lái, cánh quạt động cơ hoặc các bộ phận quan trọng của tàu bay.
Đó là lý do mọi vật thể bay không được kiểm soát trong khu vực sân bay đều được xem là nguy cơ uy hiếp an toàn hàng không.
Theo quy định hiện hành, hành vi thả diều, bóng bay, vật thể bay hoặc điều khiển UAV trong khu vực cấm, khu vực hạn chế hoạt động bay là hành vi bị nghiêm cấm. Người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, tịch thu phương tiện, thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.
Nhưng liệu chỉ đổ lỗi cho người dân đã đủ?
Sau mỗi sự cố tương tự, dư luận thường đặt câu hỏi: Vì sao xung quanh một sân bay quốc tế lớn như Nội Bài vẫn có thể xuất hiện diều và UAV?
Đây là câu hỏi không dễ trả lời.
Thực tế, lực lượng an ninh hàng không chủ yếu kiểm soát bên trong khu vực sân bay, bao gồm nhà ga, sân đỗ, đường lăn, đường cất hạ cánh và hệ thống hàng rào bảo vệ.
Trong khi đó, UAV có thể được điều khiển từ khoảng cách nhiều kilômét. Người điều khiển chỉ cần đứng ở một khu dân cư, bãi đất trống hoặc cánh đồng ngoài khu vực sân bay là thiết bị đã có thể tiếp cận vùng trời nguy hiểm.
Điều này cho thấy bài toán bảo đảm an toàn hàng không hiện nay không còn giới hạn trong phạm vi hàng rào sân bay mà đã mở rộng ra cả khu vực không phận tầm thấp xung quanh sân bay.
Khoảng trống trong quản lý không phận tầm thấp?
Công nghệ UAV đang phát triển rất nhanh. Giá thành ngày càng rẻ, khả năng bay xa, bay cao ngày càng lớn. Trong khi đó, hệ thống quản lý, phát hiện và cảnh báo UAV tại nhiều nơi vẫn chưa theo kịp thực tế.
Một câu hỏi cần được đặt ra là:
Các sân bay lớn hiện đã được đầu tư đầy đủ hệ thống phát hiện UAV xâm nhập hay chưa?
Hay việc phát hiện vẫn chủ yếu dựa vào quan sát trực quan của phi công, nhân viên không lưu hoặc người dân?
Nếu một chiếc UAV có thể xuất hiện cách sân bay chỉ vài kilômét mà không bị phát hiện từ trước, thì đây không chỉ là trách nhiệm của cá nhân vi phạm mà còn phản ánh những thách thức trong công tác quản lý không phận tầm thấp hiện nay.
Không thể chờ đến khi xảy ra tai nạn
Sự cố tại Nội Bài lần này chưa gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa chúng ta có thể chủ quan.
An toàn hàng không là lĩnh vực không cho phép rút kinh nghiệm bằng tai nạn.
Việc xử lý nghiêm người vi phạm là cần thiết. Nhưng song song với đó, các cơ quan chức năng cũng cần rà soát lại cơ chế phối hợp giữa ngành hàng không, công an, quân đội và chính quyền địa phương; tăng cường tuyên truyền cho người dân, đồng thời đầu tư các hệ thống phát hiện và cảnh báo UAV hiện đại hơn.
Bởi lẽ, một cánh diều hay một chiếc UAV tưởng như vô hại đôi khi có thể làm chậm hàng loạt chuyến bay. Và trong tình huống xấu nhất, nó còn có thể đe dọa tính mạng của hàng trăm hành khách trên bầu trời.
Ban Biên tập thoinetso.vn cho rằng, cùng với sự phát triển của công nghệ UAV dân dụng, việc hoàn thiện cơ chế quản lý không phận tầm thấp đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Không chỉ để xử lý vi phạm, mà quan trọng hơn là để ngăn ngừa những rủi ro có thể xảy ra trước khi quá muộn.
HÀ LÊ