Mạng xã hội đã trở thành một phần trong cuộc sống của hàng triệu trẻ em Việt Nam. Không chỉ để giải trí, các em còn học tập, kết nối bạn bè, tiếp cận thông tin và thể hiện suy nghĩ của mình. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích là hàng loạt nguy cơ như bắt nạt trên mạng, lừa đảo, xâm hại trẻ em, nội dung độc hại, thử thách nguy hiểm, cờ bạc trực tuyến, ma túy, văn hóa phẩm đồi trụy và các hành vi lợi dụng trẻ em để trục lợi.
Trong bối cảnh đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt là đề xuất người sử dụng dưới 16 tuổi sẽ không được đăng bài, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên các nền tảng mạng xã hội.
Nếu được Chính phủ thông qua, đây sẽ là một trong những quy định quản lý trẻ em trên không gian mạng chặt chẽ nhất từ trước đến nay.
Theo dự thảo, tài khoản mạng xã hội của trẻ em dưới 16 tuổi phải được đăng ký bằng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ theo quy định của pháp luật về dân sự. Cha mẹ không chỉ đứng tên tài khoản mà còn có trách nhiệm giám sát nội dung trẻ tiếp cận, quản lý thời gian sử dụng và chịu trách nhiệm đối với việc sử dụng tài khoản đó.
Đáng chú ý hơn, các nền tảng mạng xã hội phải xây dựng giải pháp kỹ thuật để xác định người dùng dưới 16 tuổi và chỉ được phép cung cấp nội dung phù hợp với độ tuổi. Đồng thời phải bảo đảm các tài khoản này không thể thực hiện các hành vi tương tác công khai như:
- Đăng tải nội dung.
- Bình luận.
- Chia sẻ bài viết.
- Bày tỏ cảm xúc (Like, Love, Haha, Angry...).
Nói cách khác, trẻ dưới 16 tuổi có thể chỉ được xem những nội dung phù hợp mà không còn được tham gia tương tác công khai trên nền tảng.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội còn phải thiết lập mức bảo vệ quyền riêng tư cao nhất đối với tài khoản trẻ em; chủ động phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn việc trẻ tiếp cận các nội dung bạo lực, khiêu dâm, cờ bạc, ma túy, tự tử, thử thách nguy hiểm hoặc các nội dung độc hại khác.
Khi phát hiện dấu hiệu xâm hại trẻ em trên môi trường mạng, doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp, cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền để phục vụ công tác bảo vệ trẻ em và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo còn yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội trong nước rà soát và đóng hoặc ngừng hoạt động toàn bộ các tài khoản hiện hữu được xác định là của người dưới 16 tuổi nếu không đáp ứng các điều kiện mới.
Ở góc độ quản lý nhà nước, đây là một giải pháp nhằm giảm thiểu những rủi ro mà trẻ em đang phải đối mặt trên môi trường số. Trong nhiều năm qua, không ít vụ việc đau lòng bắt nguồn từ việc trẻ bị dụ dỗ qua mạng xã hội, bị bắt nạt trực tuyến, phát tán hình ảnh riêng tư hoặc tham gia các thử thách nguy hiểm để "câu view", "câu like".
Nhiều chuyên gia cho rằng trẻ em chưa phát triển đầy đủ về nhận thức và khả năng kiểm soát cảm xúc, rất dễ bị tác động bởi bình luận tiêu cực, tin giả hoặc các nội dung kích động. Việc hạn chế khả năng tương tác có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ trở thành nạn nhân hoặc vô tình trở thành người phát tán nội dung vi phạm.
Tuy nhiên, bên cạnh những ý kiến đồng tình, dự thảo cũng đang đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.
Không ít chuyên gia giáo dục và công nghệ cho rằng môi trường số hiện nay cũng là nơi trẻ học tập, sáng tạo, giao lưu và phát triển kỹ năng. Nếu cấm hoàn toàn việc bình luận hay chia sẻ, liệu có làm giảm cơ hội học hỏi, trao đổi kiến thức và thể hiện quan điểm của các em hay không?
Một thách thức khác là khả năng thực thi trên thực tế. Nhiều trẻ hiện nay sử dụng tài khoản đứng tên người lớn hoặc khai báo sai tuổi khi đăng ký. Nếu không có giải pháp xác thực hiệu quả, quy định rất có thể sẽ bị vô hiệu hóa hoặc khó kiểm soát.
Điểm đáng chú ý là trong khi dự thảo tăng cường quản lý trẻ em thì Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 lại đặt ra nguyên tắc rất rõ về quyền riêng tư của người dùng.
Từ ngày 01/01/2026, các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ truyền thông trực tuyến không được yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh hoặc video chứa toàn bộ hoặc một phần giấy tờ tùy thân như Căn cước công dân để xác thực tài khoản.
Quy định này nhằm bảo vệ dữ liệu cá nhân, hạn chế nguy cơ lộ lọt giấy tờ tùy thân và phòng ngừa các hành vi lừa đảo, giả mạo trên môi trường mạng.
Như vậy, bài toán đặt ra cho các doanh nghiệp công nghệ là phải vừa xác định được độ tuổi người sử dụng, vừa bảo đảm không vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Điều này đòi hỏi các nền tảng phải đầu tư mạnh vào công nghệ xác thực danh tính, trí tuệ nhân tạo và các phương thức xác minh phù hợp với pháp luật Việt Nam.
Bên cạnh đó, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 cũng quy định rất chặt chẽ về việc xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu. Chỉ trong các trường hợp đặc biệt như bảo vệ tính mạng, sức khỏe, phục vụ điều tra tội phạm, bảo đảm an ninh quốc gia, hoạt động quản lý nhà nước hoặc các trường hợp luật quy định thì dữ liệu cá nhân mới được xử lý mà không cần xin phép.
Ngay cả trong các trường hợp này, cơ quan, tổ chức xử lý dữ liệu vẫn phải thiết lập quy trình kiểm soát, đánh giá rủi ro, áp dụng biện pháp bảo vệ dữ liệu và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Có thể thấy, dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024/NĐ-CP đang hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường mạng an toàn hơn cho trẻ em. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ là các quy định pháp luật mà còn cần sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Cha mẹ không thể giao hoàn toàn trách nhiệm cho mạng xã hội. Doanh nghiệp cũng không thể chỉ dựa vào thuật toán. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Chỉ khi cả ba chủ thể cùng đồng hành thì trẻ em mới thực sự được bảo vệ trong kỷ nguyên số.
Việc hạn chế quyền tương tác của trẻ dưới 16 tuổi có thể sẽ còn nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình lấy ý kiến và hoàn thiện dự thảo. Nhưng điều chắc chắn là bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đang trở thành yêu cầu cấp thiết, không chỉ của Việt Nam mà của hầu hết các quốc gia trên thế giới.
DIỄN ĐÀN THỜI NÉT SỐ cho rằng, thay vì nhìn quy định này như một sự hạn chế quyền của trẻ em, cần nhìn nhận đây là nỗ lực tìm kiếm sự cân bằng giữa quyền được tham gia không gian số và quyền được bảo vệ khỏi những rủi ro ngày càng tinh vi trên Internet. Thách thức lớn nhất trong thời gian tới không chỉ là ban hành quy định, mà là xây dựng được cơ chế thực thi hiệu quả, minh bạch và khả thi, để mỗi đứa trẻ đều có thể lớn lên trong một môi trường số an toàn, lành mạnh và văn minh
BT: HÀ LÊ
Trần Ngọc Loan
25/07/2026 21:42:43Người dùng
DIỄN ĐÀN THỜI NÉT SỐ TRẺ DƯỚI 16 TUỔI CÓ THỂ KHÔNG CÒN ĐƯỢC BÌNH LUẬN, CHIA SẺ TRÊN MẠNG XÃ HỘI: MỘT BƯỚC ĐI MẠNH ĐỂ BẢO VỆ TRẺ EM HAY HẠN CHẾ QUYỀN THAM GIA KHÔNG GIAN SỐ?
Trong bối cảnh đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt là đề xuất người sử dụng dưới 16 tuổi sẽ không được đăng bài, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên các nền tảng mạng xã hội.
Nếu được Chính phủ thông qua, đây sẽ là một trong những quy định quản lý trẻ em trên không gian mạng chặt chẽ nhất từ trước đến nay.
Theo dự thảo, tài khoản mạng xã hội của trẻ em dưới 16 tuổi phải được đăng ký bằng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ theo quy định của pháp luật về dân sự. Cha mẹ không chỉ đứng tên tài khoản mà còn có trách nhiệm giám sát nội dung trẻ tiếp cận, quản lý thời gian sử dụng và chịu trách nhiệm đối với việc sử dụng tài khoản đó.
Đáng chú ý hơn, các nền tảng mạng xã hội phải xây dựng giải pháp kỹ thuật để xác định người dùng dưới 16 tuổi và chỉ được phép cung cấp nội dung phù hợp với độ tuổi. Đồng thời phải bảo đảm các tài khoản này không thể thực hiện các hành vi tương tác công khai như:
Nói cách khác, trẻ dưới 16 tuổi có thể chỉ được xem những nội dung phù hợp mà không còn được tham gia tương tác công khai trên nền tảng.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội còn phải thiết lập mức bảo vệ quyền riêng tư cao nhất đối với tài khoản trẻ em; chủ động phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn việc trẻ tiếp cận các nội dung bạo lực, khiêu dâm, cờ bạc, ma túy, tự tử, thử thách nguy hiểm hoặc các nội dung độc hại khác.
Khi phát hiện dấu hiệu xâm hại trẻ em trên môi trường mạng, doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp, cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền để phục vụ công tác bảo vệ trẻ em và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo còn yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội trong nước rà soát và đóng hoặc ngừng hoạt động toàn bộ các tài khoản hiện hữu được xác định là của người dưới 16 tuổi nếu không đáp ứng các điều kiện mới.
Ở góc độ quản lý nhà nước, đây là một giải pháp nhằm giảm thiểu những rủi ro mà trẻ em đang phải đối mặt trên môi trường số. Trong nhiều năm qua, không ít vụ việc đau lòng bắt nguồn từ việc trẻ bị dụ dỗ qua mạng xã hội, bị bắt nạt trực tuyến, phát tán hình ảnh riêng tư hoặc tham gia các thử thách nguy hiểm để "câu view", "câu like".
Nhiều chuyên gia cho rằng trẻ em chưa phát triển đầy đủ về nhận thức và khả năng kiểm soát cảm xúc, rất dễ bị tác động bởi bình luận tiêu cực, tin giả hoặc các nội dung kích động. Việc hạn chế khả năng tương tác có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ trở thành nạn nhân hoặc vô tình trở thành người phát tán nội dung vi phạm.
Tuy nhiên, bên cạnh những ý kiến đồng tình, dự thảo cũng đang đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.
Không ít chuyên gia giáo dục và công nghệ cho rằng môi trường số hiện nay cũng là nơi trẻ học tập, sáng tạo, giao lưu và phát triển kỹ năng. Nếu cấm hoàn toàn việc bình luận hay chia sẻ, liệu có làm giảm cơ hội học hỏi, trao đổi kiến thức và thể hiện quan điểm của các em hay không?
Một thách thức khác là khả năng thực thi trên thực tế. Nhiều trẻ hiện nay sử dụng tài khoản đứng tên người lớn hoặc khai báo sai tuổi khi đăng ký. Nếu không có giải pháp xác thực hiệu quả, quy định rất có thể sẽ bị vô hiệu hóa hoặc khó kiểm soát.
Điểm đáng chú ý là trong khi dự thảo tăng cường quản lý trẻ em thì Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 lại đặt ra nguyên tắc rất rõ về quyền riêng tư của người dùng.
Từ ngày 01/01/2026, các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ truyền thông trực tuyến không được yêu cầu người dùng cung cấp hình ảnh hoặc video chứa toàn bộ hoặc một phần giấy tờ tùy thân như Căn cước công dân để xác thực tài khoản.
Quy định này nhằm bảo vệ dữ liệu cá nhân, hạn chế nguy cơ lộ lọt giấy tờ tùy thân và phòng ngừa các hành vi lừa đảo, giả mạo trên môi trường mạng.
Như vậy, bài toán đặt ra cho các doanh nghiệp công nghệ là phải vừa xác định được độ tuổi người sử dụng, vừa bảo đảm không vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Điều này đòi hỏi các nền tảng phải đầu tư mạnh vào công nghệ xác thực danh tính, trí tuệ nhân tạo và các phương thức xác minh phù hợp với pháp luật Việt Nam.
Bên cạnh đó, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 cũng quy định rất chặt chẽ về việc xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu. Chỉ trong các trường hợp đặc biệt như bảo vệ tính mạng, sức khỏe, phục vụ điều tra tội phạm, bảo đảm an ninh quốc gia, hoạt động quản lý nhà nước hoặc các trường hợp luật quy định thì dữ liệu cá nhân mới được xử lý mà không cần xin phép.
Ngay cả trong các trường hợp này, cơ quan, tổ chức xử lý dữ liệu vẫn phải thiết lập quy trình kiểm soát, đánh giá rủi ro, áp dụng biện pháp bảo vệ dữ liệu và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Có thể thấy, dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024/NĐ-CP đang hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường mạng an toàn hơn cho trẻ em. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ là các quy định pháp luật mà còn cần sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Cha mẹ không thể giao hoàn toàn trách nhiệm cho mạng xã hội. Doanh nghiệp cũng không thể chỉ dựa vào thuật toán. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Chỉ khi cả ba chủ thể cùng đồng hành thì trẻ em mới thực sự được bảo vệ trong kỷ nguyên số.
Việc hạn chế quyền tương tác của trẻ dưới 16 tuổi có thể sẽ còn nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình lấy ý kiến và hoàn thiện dự thảo. Nhưng điều chắc chắn là bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đang trở thành yêu cầu cấp thiết, không chỉ của Việt Nam mà của hầu hết các quốc gia trên thế giới.
DIỄN ĐÀN THỜI NÉT SỐ cho rằng, thay vì nhìn quy định này như một sự hạn chế quyền của trẻ em, cần nhìn nhận đây là nỗ lực tìm kiếm sự cân bằng giữa quyền được tham gia không gian số và quyền được bảo vệ khỏi những rủi ro ngày càng tinh vi trên Internet. Thách thức lớn nhất trong thời gian tới không chỉ là ban hành quy định, mà là xây dựng được cơ chế thực thi hiệu quả, minh bạch và khả thi, để mỗi đứa trẻ đều có thể lớn lên trong một môi trường số an toàn, lành mạnh và văn minh
BT: HÀ LÊ