Mỗi năm cứ đến 23 tháng Chạp, khắp nơi lại tất bật chuẩn bị tiễn Táo quân về trời. Người mua cá chép, người sắm vàng mã, người lau bếp sạch bong như mới. Không khí Tết vì thế cũng bắt đầu rộn ràng.
Thế nhưng, bên cạnh sự trang trọng ấy, có một câu chuyện vui mà nhiều gia đình từng… mắc phải:
Năm ngoái quên chưa đón ông Táo về, năm nay vẫn long trọng tiễn đi!
Hỏi ra mới giật mình:
– “Năm ngoái sau giao thừa có làm lễ đón không?”
– “Hình như… không nhớ!”
– “Thế năm nay tiễn ai?”
– “Ờ thì… tiễn theo truyền thống!”
Nghe thì hài hước, nhưng lại phản ánh một thực tế: nhiều người làm nghi lễ theo thói quen, chưa thật sự hiểu trọn ý nghĩa.
Phong tục người Bắc và người Nam
Miền Bắc: Cúng trên bàn thờ gia tiên
Ở miền Bắc, nhiều gia đình đặt mâm cúng Táo quân trên bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ riêng của Táo quân. Quan niệm cho rằng Táo quân là vị thần trong nhà, nên được thờ trang trọng.
Lễ vật thường có:
- Hương, hoa, đèn nến
- Mâm cỗ mặn
- Bộ mũ áo Táo quân
- Cá chép sống để phóng sinh
Thời gian cúng thường trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp.
Miền Nam: Cúng tại khu vực bếp
Ở miền Nam, Táo quân gắn với bếp lửa nên nhiều gia đình cúng ngay dưới bếp hoặc gần bếp. Lễ thường giản dị hơn:
- Hoa quả
- Hương đèn
- Mâm cơm đơn giản
Không quá nặng về hình thức, quan trọng là dọn dẹp bếp sạch sẽ, thể hiện sự tôn trọng vị thần giữ lửa.
Vậy còn chuyện “quên đón mà vẫn tiễn”?
Theo truyền thống dân gian, Táo quân lên trời ngày 23 tháng Chạp và trở về vào đêm giao thừa. Tuy nhiên, lễ “đón” thường không làm riêng biệt mà hòa vào nghi thức cúng giao thừa.
Chính vì vậy, có người tưởng rằng không cần đón, chỉ cần tiễn. Có người năm trước không làm lễ giao thừa đầy đủ, năm sau vẫn tiễn Táo quân như thường.
Thực ra, nếu hiểu đúng thì:
- Tiễn ngày 23 là nghi thức tượng trưng.
- Đón đêm giao thừa cũng mang tính biểu trưng.
Không phải “đón” theo nghĩa ông Táo đi xa thật rồi quay về thật. Đây là cách dân gian nhắc nhở con người sống có trước có sau, có tổng kết và có khởi đầu.
Vì vậy, đừng quá lo lắng nếu năm trước “chưa kịp đón”. Điều quan trọng không nằm ở hình thức, mà ở cách sống trong năm qua.
Cúng sao cho đúng?
Không có một khuôn mẫu duy nhất cho tất cả mọi miền.
Cúng trên bàn thờ hay dưới bếp đều được. Mâm cao cỗ đầy hay giản dị đều được. Điều cần nhất là:
- Nhà cửa sạch sẽ
- Lòng thành kính
- Gia đình hòa thuận
Nếu cả năm trong nhà đầy tiếng cười, bữa cơm đủ ấm, thì đó đã là “bản báo cáo đẹp” nhất rồi.
Giữ nét đẹp văn hóa, đừng chạy theo hình thức
Ngày 23 tháng Chạp không phải cuộc thi xem ai cúng lớn hơn, ai đốt nhiều vàng mã hơn. Đó là dịp:
- Dọn lại bếp – cũng là dọn lại nếp nhà
- Nhìn lại cách cư xử trong gia đình
- Nhắc nhau sống tử tế hơn trong năm mới
Còn chuyện “tiễn đi mà quên đón về”? Cứ coi như một câu chuyện vui ngày cuối năm. Quan trọng là năm tới, khi tiễn Táo quân, ta có thể tự tin rằng:
Trong căn bếp ấy, lửa vẫn ấm.
Trong ngôi nhà ấy, lòng người vẫn thuận hòa.
Bởi suy cho cùng, Táo quân không chỉ ở trên mâm cúng – mà còn ở trong lương tâm mỗi người.
Hà Lê
Lý Tuyết Hằng
10/02/2026 21:32:53Người dùng
23 THÁNG CHẠP: CÚNG ÔNG TÁO SAO CHO ĐÚNG? Người Bắc – người Nam và câu chuyện “tiễn đi mà quên đón về”
Thế nhưng, bên cạnh sự trang trọng ấy, có một câu chuyện vui mà nhiều gia đình từng… mắc phải:
Năm ngoái quên chưa đón ông Táo về, năm nay vẫn long trọng tiễn đi!
Hỏi ra mới giật mình:
– “Năm ngoái sau giao thừa có làm lễ đón không?”
– “Hình như… không nhớ!”
– “Thế năm nay tiễn ai?”
– “Ờ thì… tiễn theo truyền thống!”
Nghe thì hài hước, nhưng lại phản ánh một thực tế: nhiều người làm nghi lễ theo thói quen, chưa thật sự hiểu trọn ý nghĩa.
Phong tục người Bắc và người Nam
Miền Bắc: Cúng trên bàn thờ gia tiên
Ở miền Bắc, nhiều gia đình đặt mâm cúng Táo quân trên bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ riêng của Táo quân. Quan niệm cho rằng Táo quân là vị thần trong nhà, nên được thờ trang trọng.
Lễ vật thường có:
Thời gian cúng thường trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp.
Miền Nam: Cúng tại khu vực bếp
Ở miền Nam, Táo quân gắn với bếp lửa nên nhiều gia đình cúng ngay dưới bếp hoặc gần bếp. Lễ thường giản dị hơn:
Không quá nặng về hình thức, quan trọng là dọn dẹp bếp sạch sẽ, thể hiện sự tôn trọng vị thần giữ lửa.
Vậy còn chuyện “quên đón mà vẫn tiễn”?
Theo truyền thống dân gian, Táo quân lên trời ngày 23 tháng Chạp và trở về vào đêm giao thừa. Tuy nhiên, lễ “đón” thường không làm riêng biệt mà hòa vào nghi thức cúng giao thừa.
Chính vì vậy, có người tưởng rằng không cần đón, chỉ cần tiễn. Có người năm trước không làm lễ giao thừa đầy đủ, năm sau vẫn tiễn Táo quân như thường.
Thực ra, nếu hiểu đúng thì:
Không phải “đón” theo nghĩa ông Táo đi xa thật rồi quay về thật. Đây là cách dân gian nhắc nhở con người sống có trước có sau, có tổng kết và có khởi đầu.
Vì vậy, đừng quá lo lắng nếu năm trước “chưa kịp đón”. Điều quan trọng không nằm ở hình thức, mà ở cách sống trong năm qua.
Cúng sao cho đúng?
Không có một khuôn mẫu duy nhất cho tất cả mọi miền.
Cúng trên bàn thờ hay dưới bếp đều được. Mâm cao cỗ đầy hay giản dị đều được. Điều cần nhất là:
Nếu cả năm trong nhà đầy tiếng cười, bữa cơm đủ ấm, thì đó đã là “bản báo cáo đẹp” nhất rồi.
Giữ nét đẹp văn hóa, đừng chạy theo hình thức
Ngày 23 tháng Chạp không phải cuộc thi xem ai cúng lớn hơn, ai đốt nhiều vàng mã hơn. Đó là dịp:
Còn chuyện “tiễn đi mà quên đón về”? Cứ coi như một câu chuyện vui ngày cuối năm. Quan trọng là năm tới, khi tiễn Táo quân, ta có thể tự tin rằng:
Trong căn bếp ấy, lửa vẫn ấm.
Trong ngôi nhà ấy, lòng người vẫn thuận hòa.
Bởi suy cho cùng, Táo quân không chỉ ở trên mâm cúng – mà còn ở trong lương tâm mỗi người.
Hà Lê